ေနာက္လိုက္မႈ အႏုပညာ



Written by ေဇဝင္းေနာင္

အလက္ဇန္းဒါးဟာ အိႏၵိယကို ေအာင္ႏိုင္ခဲ့တယ္။ သူတစ္ေယာက္တည္းနဲ႔လား။ ဆီဇာဟာ ေဂါလ္ေတြကို အႏုိင္ တိုက္ခဲ့တယ္။ သူ႔တပ္မႇာ ထမင္းခ်က္ တစ္ေယာက္ေတာင္ မပါဘဲနဲ႔လား။ စပိန္ဘုရင္ ဖိလစ္ဟာ သူ႔ေရတပ္မေတာ္ႀကီး ႏႇစ္ျမႇဳပ္ ဖ်က္ဆီးခံရခ်ိန္မႇာ မ်က္ရည္ က်သတဲ့။ အျခားေသာ မ်က္ရည္မ်ားေရာ မရႇိခဲ့ေလသလား။ ဘားထေရာ့ ဘရီခ်က္ ၁၉၃၀ ျပည့္ႏႇစ္ေတြတုန္းက ကမၻာေက်ာ္ စာေရးဆရာႀကီး ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ ေရးခဲ့ေသာျမန္မာျပည္အေၾကာင္း ၀တၴဳတစ္ပုဒ္။ ထိုစဥ္က ၿဗိတိသွ် ေနမ၀င္အင္ပါယာ၏ အရာရႇိေလးတစ္ဦး ျဖစ္ခဲ့ဖူးေသာ ေအာ္၀ဲလ္သည္ ကိုယ္ေတြ႕ၾကံဳခဲ့ရေသာ ျဖစ္ရပ္ တစ္ခုကို 'ဆင္ပစ္ျခင္း' (Shooting an Elephant) အမည္ျဖင့္ ေရးခဲ့ဖူးသည္။ တစ္ေန့မႇာ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ထံ ဖုန္း၀င္လာသည္။ မေ၀းလႇေသာ တစ္ေနရာမႇာ ခိုင္းဆင္ တစ္ေကာင္ စိတ္႐ိုင္း၀င္ၿပီး ေစ်းတစ္ေစ်းကို ဖ်က္ကာ လူတစ္ေယာက္ကို နင္းသတ္သြားခဲ့သည္။ ဒီအေျခအေနကို ေအာ္၀ဲလ္ ကိုင္တြယ္ရေတာ့မည္။ သူေရာက္သြားေသာ အခ်ိန္တြင္ လူအုပ္ႀကီးက သူ႔ကို ၀ိုင္းလာၾကသည္။ ႐ိုင္ဖယ္ကို လြယ္ထားေသာ သခင္ႀကီး၏ ဆင္ပစ္ပြဲကို ၾကည့္ဖို႔။ဒီအခ်ိန္မႇာ ဆင္ႀကီးက ပုံမႇန္ ျပန္ျဖစ္ေနၿပီ။ ေဂ်ာ့ခ်္ေအာ္၀ဲလ္ ေရးထားသည့္အတိုင္း ဆိုလွ်င္ ''ျမက္ဖုတ္ကို ဆြဲဆုတ္ၿပီး သူ႔ဒူးကို သန္႔စင္ေနသည္။ယင္းျမက္တို႔ကိုပင္ ျမိန္ရည္ယႇက္ရည္ စားေနျပန္သည္''ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ပံုမႇန္ ျပန္ျဖစ္ေနေသာ ခိုင္းဆင္တစ္ေကာင္ကို သတ္ပစ္ဖုိ႔ သူ႔မႇာ အေၾကာင္း မရႇိေတာ့။ သို႔ေပမဲ့ သူ႔ေနာက္က လူအုပ္ႀကီး၏ ဆႏၵက ျပင္းျပလြန္းလႇသည္။ လူက ႏႇစ္ေထာင္ေလာက္ ရႇိလာသည္။ သူတို႔ နားလည္ထားသည္က ဒီဆင္ကို ပစ္ရမည္၊ ပစ္မည့္သူက ေအာ္၀ဲလ္။ သူ႔မႇာ ေရြးခ်ယ္စရာမရႇိ။ ပစ္လုိက္ရသည္။ အာဏာပိုင္သည္ ဆိုေသာ အေနအထားကို ရယူထားသူ၊ ႐ိုင္ဖယ္ ေသနတ္ႀကီးကို ကိုင္ထားသူ ေအာ္၀ဲလ္သည္ ''သူ႕ကို ေရႇ႕ဆက္ရန္ ဖိအားေပးေနေသာ တြန္းလႇန္မရႏိုင္ေလာက္ေအာင္ ႀကီးမားလႇေသာ လူႏႇစ္ေထာင္၏ ဆႏၵ''ေအာက္တြင္ ေရာက္သြားခဲ့သည္။ သူလြန္ဆန္ခဲ့လွ်င္ ဒီလူအုပ္ႀကီးကသူ႔ကို တစ္စစီ ဆြဲျဖဲပစ္မႇာကိုလည္း သူေၾကာက္မိခဲ့သည္ဟု ဆိုသည္။ ေအာ္၀ဲလ္ ေရးသြားေသာ ၀တၴဳ ေနာက္ဆံုး စာသားမႇာ ''ေသနတ္ကို ကိုင္ၿပီး လက္နက္မဲ့ ေဒသခံတုိ႔ေရႇ႕တြင္ ရပ္ေနေသာ လူျဖဴ ကြၽန္ေတာ္သည္ ဒီဇာတ္လမ္း၏ ဇာတ္လိုက္ေက်ာ္ႀကီးဟု ထင္ေနရသည္။ စင္စစ္တြင္ကား ေနာက္တြင္ရႇိေသာ မ်က္ႏႇာ၀ါတို႔ ဆႏၵအရ ႀကိဳးဆြဲရာကရသည့္ ႐ုပ္ေသး႐ုပ္မွ်သာ ျဖစ္ေနေတာ့သည္'' ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ဒီဇာတ္လမ္းသည္ မည္သူက ေနာက္လိုက္၊ မည္သူက ေခါင္းေဆာင္ ဆုိျခင္းအတြက္ ေတြးစရာေတြ အမ်ားႀကီး ေပးေနသည္။ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ တစ္ေတြက ေခါင္းေဆာင္မႈ အေၾကာင္းကိုပဲ ေျပာေနၾကသည္။ ေနာက္လိုက္မႈ အေၾကာင္းကိုေတာ့ ေမ့ေလ်ာ့ထားၾကသည္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ငယ္ငယ္တုန္းက ျဖစ္သည္။ အားလံုးလိုလို၏ ငယ္ငယ္တုန္းကလည္း ဒီလိုပဲျဖစ္မည္ ထင္သည္။ စူပါမင္း၊ ဘတ္မင္န္း၊ ေမ်ာက္မင္း၀ူခုန္း စေသာ စေသာ စူပါဟီး႐ိုးေတြ။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ သိပ္ႀကိဳက္ခဲ့ၾကသည္။ ၀ါးလံုးကေလးကို အေခ်ာသပ္၊ တိုေအာင္ျဖတ္ၿပီး ၀ူခုန္းႀကိမ္လံုး လုပ္ၾကသည္။ သခ်ၤာပုစၧာတစ္ပုဒ္ လိုပဲ မသိကိန္းကို ရႇာရာမႇာ ညီမွ်ျခင္းခ်ဖုိ႔ လိုပါသည္။ တူရာေတြကို တြဲဖို႔ လိုပါသည္။ညီမွ်ျခင္း ဟိုဘက္ဒီဘက္ ေခ်သင့္တာေတြ ေခ်ရပါမည္။သုိ႔မႇသာ မသိကိန္း အေျဖထြက္မည္ ျဖစ္ပါသည္ မ်က္ႏႇာသုတ္ပ၀ါကုိယူ၊ ေက်ာမႇာခ်ည္ၿပီး စူပါမင္းန္ လုပ္ၾကသည္။ အကုန္လံုး ၀ူခုန္း၊ အကုန္လံုး စူပါမင္းန္ ျဖစ္သည္။ မႇတ္မိသေလာက္ကေတာ့ ပါက်ဲ လုပ္ခ်င္သည့္သူက အေတာ္ရႇားသား။ ေနာက္ပိုင္းမႇာ ပါ၀ါရိန္းဂ်ားလုိ အဖြဲ႕လိုက္ပါေသာ သူရဲေကာင္းေတြ ေပၚလာေတာ့ နည္းနည္း အဆင္ေျပသည္။ အနီေကာင္၊ အစိမ္းေကာင္၊ အ၀ါေကာင္ ခြဲလုပ္လု့႔ရသည္။ ဒါေတာင္အနီေကာင္ လုပ္ခ်င္သည့္သူက မ်ားသည္။သူက ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္သည္ မဟုတ္ပါလား။(တစ္ခ်ဳိ႕ ဇာတ္လမ္းေတြမႇာေတာ့ ပါ၀ါရိန္းဂ်ားက ေျခာက္ေယာက္ ရႇိၿပီး အျဖဴေကာင္ပါ ပါလာသည္။ သူက ဟိုငါးေယာက္စာေလာက္ စြမ္းေတာ့ အျဖဴေကာင္ပါလွ်င္ အားလံုးက အျဖဴေကာင္ ျဖစ္ခ်င္ၾကျပန္သည္) သူရဲေကာင္းလုပ္တမ္း ကစားခဲ့ဖူးသည္။ ကမၻာႀကီးကို ကယ္တင္ေသာ ဇာတ္လိုက္ေက်ာ္ႀကီးေတြ ကြၽန္ေတာ္တုိ႕ ကေလးဘ၀ အိပ္မက္ထဲမႇာ ရႇိခဲ့သည္။ စာေလးဘာေလး တူတူတန္တန္ ဖတ္လာေတာ့လည္း သူရဲေကာင္း ျဖစ္ခဲ့ေသာ ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ကြၽန္ေတာ္တို႔ အားက်ၾကသည္။ ၾကည္ညိဳၾကသည္။ထို႔ထက္ပိုလွ်င္ သူတုိ႔လို ျဖစ္လိုၾကသည္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္းမႇစၿပီး ဂႏၵီ၊ လင္ကြန္း၊ အလက္ဇန္းဒါး၊ ဒီကေန႔ေခတ္ အိုဘားမား အထိ ျဖစ္သည္။ ယခုကာလမႇာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း အေၾကာင္း ေရးထားသည့္ စာအုပ္ေတြ အရမ္း ေရာင္းေကာင္းလႇသည္။ ေခါင္းေဆာင္မႈ၊ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ အေၾကာင္း ေရးထားတာေတြ ဖတ္ၾကသည္။ အဓိကက လူငယ္ေတြ ျဖစ္သည္။ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ အပါအ၀င္ ျဖစ္သည္။ကြၽန္ေတာ္တို႔ေတြ အားက်ၾကသည္။ သူတုိ႔လို ျဖစ္လုိၾကသည္။ သူတုိ႔လို ေခါင္းေဆာင္မ်ဳိးကို ေတာင့္တၾကသည္။ အနာဂတ္အတြက္ ေကာင္းသည့္လကၡဏာ ျဖစ္သည္။ တစ္ခုေတာ့ရႇိသည္။လက္ေတြ႔ဘ၀မႇာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔အားလံုး ေခါင္းေဆာင္လုပ္လုိ႔မရ။ ၾကည္ညိဳ႐ံုၾကည္ေန႐ံုနဲ႔လည္း မရ။ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ဖုိ႔ အတြက္ အနည္းဆံုး ေနာက္လုိက္တစ္ေယာက္ေတာ့ ရႇိဖုိ႔ လိုသည္။ ေခါင္းေဆာင္မႈသည္ နယ္ပယ္ အသီးသီးမႇာ အဆင့္လုိက္ ရႇိေနသည္။ ကြၽန္ေတာ္က ဒီလူေတြကို ေခါင္းေဆာင္ရေပမဲ့ ကြၽန္ေတာ့္အထက္မႇာ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ကို ျပန္ၿပီး ေခါင္းေဆာင္သူေတြ အဆင့္ဆင့္ ရႇိေနႏိုင္သည္။ နယ္ပယ္စံုမႇာ ျဖစ္သည္။ တစ္ခါတစ္ရံက်ေတာ့ ကြၽန္ေတာ္တုိ႔ ေနာက္လုိက္လုပ္ဖုိ႔ လိုလာသည္။ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္ခ်င္တာလား၊ ျဖစ္ေစခ်င္တာကို ျဖစ္သြားေစခ်င္တာလား ဆိုတာကို စဥ္းစားရသည့္ အခါမ်ဳိးေတြ ရႇိလာသည္။ တကယ္တမ္းက်ေတာ့ ေနာက္လုိက္တို႔၏ အစြမ္းအစကို ေလ်ာ့တြက္မိၾကျခင္း ျဖစ္သည္။ ကမၻာေပၚမႇာေတာင္ ေနာက္လုိက္မႈႏႇင့္ ပတ္သက္ၿပီး ေရးထားေသာ စာအုပ္က မ်ားမ်ားစားစား မရႇိလႇ။သိပ္မရႇိတာက ဖတ္မဲ့သူ မရႇိလုိ႔လည္း ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေဆာင္မႈကို သ႐ုပ္ခြဲသေလာက္ ေနာက္လုိက္မႈကို က်ေတာ့ သ႐ုပ္ခြဲျပတာက နည္းလႇသည္။ လြတ္လပ္ေသာ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာတတ္ေသာ အေတြးအေခၚ၊ မီႇခိုတတ္ေသာ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာႏုိင္စြမ္း မရႇိေသာ အေတြးအေခၚ ဆိုေသာ ပံုစံႏႇစ္မ်ဳိးကို တက္ႂကြေသာ မတက္ႂကြေသာ ဆုိေသာ ပံုစံႏႇစ္မ်ဳိးကို တြဲလိုက္ေသာအခါ ေလးမ်ဳိးရလာသည္။ဒါက ေရာဘတ္ကယ္လီ၏ပံုစံ ျဖစ္သည္။လြတ္လပ္ေသာ ခြဲျခမ္းစိတ္ျဖာတတ္ေသာ ဆိုေသာ နာမ၀ိေသသနႏႇင့္ တက္ႂကြေသာကို ေပါင္းလုိက္လွ်င္ စံနမူနာျပ ေနာက္လုိက္ေကာင္း ဟူ၍ ျဖစ္လာသည္။ မႇီခုိတတ္ေသာႏႇင့္ တက္ႂကြေသာကို ေပါင္းလုိက္လွ်င္လည္း ခုိင္းသည့္ အတုိင္း လုပ္တတ္ေသာ သစၥာရႇိ ေနာက္လုိက္ေကာင္း ျဖစ္လာသည္။ မတက္ႂကြေသာ ဆိုေသာ နာမ၀ိေသသနႏႇင့္ လြတ္လပ္ေသာ အျမင္ကိုပဲ ေပါင္းလွ်င္လည္း ေဘးလူလုိ ျဖစ္သြားသည္။မႇီခိုတတ္ရသည့္အထဲ မတက္ႂကြလွ်င္ေတာ့ ခပ္ည့ံည့ံပဲ ျဖစ္သြားႏုိင္သည္။ ဒီေလးမ်ဳိးစလံုး ျဖစ္သြားႏိုင္ေသာ လက္ေတြ႕ပဓာန ၀ါဒီမ်ားလည္း ရႇိသည္။ေရာဘတ္ကယ္လီ၏ ပံုစံ အရ ျဖစ္ပါသည္။ သူ႔ပံုစံက နားလည္ဖုိ႔ နည္းနည္း႐ႈပ္သည္။ ဒီေဆာင္းပါး ျဖစ္လာေစသည့္ မူရင္းစာအုပ္ကို ေရးသူ ဘာဘရာကဲလားမင္းန္ ကေတာ့ ငါးမ်ဳိး ခြဲျပသည္။ တစ္သီးတျခား ေဘးထြက္ထိုင္ေနသူမ်ား(Isolates)၊ မပါ၀င္ဘဲေဘးမႇ ရပ္ၾကည့္သူမ်ား(Bystanders)၊ ပါ၀င္သူမ်ား (Participants)၊ တက္ႂကြ လႈပ္ရႇားသူမ်ား(Activist)၊ ယံုၾကည္မႈအရ အဆံုးစြန္ စြန္႔လႊတ္ရဲသူမ်ား (Diehard) ဟူ၍ ျဖစ္သည္။ ဘယ္လို လူမ်ဳိးေတြက သက္ဆုိင္ရာ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း အတြက္ သင့္ေတာ္မည္ ဆိုသည္ကေတာ့ ရႇင္းျပစရာမလုိဟု ထင္သည္။ ျပႆနာက ကြၽန္ေတာ္တုိ႕သည္ မလုပ္ခ်င္ဘဲ ေနာက္လိုက္ ျဖစ္လာရေသာ အခါမႇာ ေဘးထြက္ထိုင္ဖုိ႔၊ ရပ္ၾကည့္ေနဖုိ႔ ေရြးတတ္သည္က မ်ားေနသည့္ ကိစၥ ျဖစ္သည္။ သည့္အတြက္ကလည္း အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြက ခိုင္ခုိင္လံုလံု ရႇိေနတတ္သည္။ ေနာက္ကလိုက္လွ်င္လည္း မ်က္စိမႇိတ္ၿပီး လိုက္တတ္ၾကသည့္ ျပႆနာ ျဖစ္သည္။ ေနာက္လိုက္ မလုပ္ခ်င္ၾကသူမ်ား၏ အေၾကာင္းကို စေျပာရလွ်င္ ပထမတစ္မ်ဳိးက ငါပါလည္း မထူးပါဘူး။ ျဖစ္လာမႇမဟုတ္တာ ဆိုေသာ သူမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ အစက တုိ႔မေျပာဘူးလား ဆိုၿပီး ျဖစ္မလာမႈ အေပၚ ေက်နပ္တတ္ၾကသည္။ မေရရာေသာ ေလာကႀကီး၀ယ္ လုပ္မၾကည့္ဘဲႏႇင့္ မျဖစ္ႏုိင္ဟု ဘယ္လိုမႇေျပာ၍ မရ။ ငါတတ္ထားေသာ ပညာေတြနဲ႔ ငါ့ေလာက္ မတတ္သူဆီမႇာ ေနာက္လုိက္ မလုပ္ႏုိင္ ဆိုေသာ အေတြးအေခၚမ်ဳိးကလည္း ရႇိသည္။ မႇန္ပါသည္။ ကိုယ္ကိုယ္တုိင္ ျဖစ္ေစခ်င္တာလည္း မဟုတ္ရင္ေတာ့ ကိုယ့္ေလာက္မႇ မတတ္သူထံမႇာ ဘာအေၾကာင္းနဲ႔မႇ ေနာက္လိုက္ လုပ္စရာမလို။ သို႔ေပမဲ့ ရင္ခုန္သံခ်င္း တူရင္ေတာ့ လက္တြဲဖို႔ လုိေကာင္းလုိႏုိင္သည္။ကိုယ္တတ္ထားတာ ဘာလဲ ဆုိတာလဲ ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ ျပန္ေမးဖုိ႔ လိုသည္။ ဒီလူေတြ အသံုးမႇ မက်တာ၊ ငါသာ ဆုိရင္ေတာ့ဟု ေျပာဖုိ႔က လြယ္ပါသည္။ သူတုိ႔ ေျပာသလို အသံုးမက်သည္ ဆုိျခင္းကလည္း မႇန္သည့္အခါ မႇန္ပါသည္။ ''ကြၽန္ေတာ္ ၀င္ပါမယ္။ ထိပ္တန္း တစ္ေနရာရဖို႔ ကြၽန္ေတာ့္မႇာ ထုိက္တန္တယ္'' ဆိုတာမ်ဳိးကလည္း အေျပာႏႇင့္လုပ္လုိ႔မရ။ တ႐ုတ္သိုင္းကားေတြ၊ သိုင္း၀တၴဳေတြထဲကလုိ ေခ်ာက္ထဲက်၊ သိုင္းက်မ္းႀကီးရၿပီး လူဆိုးေတြကို တစ္ေယာက္တည္းခ်မယ္ ဆိုေသာ စိတ္ကူးမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ေအာက္ခံေဘာင္းဘီ အျပင္ထုတ္၀တ္ၿပီး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုယ္ စူပါမင္း ထင္ေနၾကသူမ်ဳိး ျဖစ္သည္။ ေနာက္တစ္မ်ဳိးက ေနာက္လိုက္ေကာင္းပင္ ျဖစ္ေသာ္လည္း အလုပ္မျဖစ္ႏုိင္သည့္ ျပႆနာ ျဖစ္သည္။အထက္က ညႊန္ၾကားခ်က္ကို ေစာင့္သည္။သစၥာရႇိသည္။သို႔ေပမဲ့ အေျဖထြက္ေရးသည္ ကိုယ့္ကိစၥ မဟုတ္ဟု ခံယူထားသည္။ဟိုတေလာက ကြၽန္ေတာ့္အေဖ ေျပာဖူးသည္။သူ႔သူငယ္ခ်င္း အသက္ ၆၀ နီးပါး ရႇိၿပီ။ကိစၥတစ္ခု ျဖစ္လာေတာ့ အေဖက စိတ္၀င္စားလို႔ ဖုန္းဆက္ေမးသည္။''အဲဒါ လူႀကီးေတြ လုပ္ေနတယ္၊ ငါေတာ့ မသိေသးဘူး''လုိ႔ သူျပန္ေျဖေတာ့ အေဖက ''မင္း ဒီေလာက္ အသက္ႀကီးတာေတာင္ လူႀကီး မဟုတ္ေသးဘူးလား''ဟု ျပန္ေမးခဲ့ရသည့္ အေၾကာင္း အားမလိုအားမရ ေျပာျပဖူးသည္။ ေဘးထြက္ထိုင္ၿပီး ဘုေျပာသည့္ လူတန္းစားႏႇင့္ လူဦးေရ မတိမ္းမယိမ္း ရႇိသည္က ေနာက္တစ္မ်ဳိး ရႇိေသးသည္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက မည္သည့္ အခ်ိန္တြင္ လက္ညႇိဳးေထာင္ရမည္ကို ေကာင္းစြာ သိရႇိၿပီး ႀကီးျပင္းလာေသာအခါ ေခါင္းကို လ်င္ျမန္စြာ ညိတ္တတ္လာေသာ လက္ခုပ္တီးရာတြင္ ကြၽမ္းက်င္လိမၼာသည့္ ေနာက္လုိက္မ်ား ျဖစ္သည္။ ေခါင္းေဆာင္မလုပ္ဘဲ ေနာက္လုိက္လုပ္ဖုိ႔ပဲ ေျပာေနျခင္းဟုေတာ့ မထင္ေစလိုပါ။ အေမရိကန္ သမၼတစနစ္ႏႇင့္ ေခါင္းေဆာင္မႈ အေၾကာင္း ဖတ္ဖူးေသာ စာအုပ္တစ္အုပ္ ရႇိသည္။ဆစ္ဒနီမီလ္ကစ္၏ The American Presidency: Origins and Development, 1776-1993 ဆိုေသာ စာအုပ္ ျဖစ္သည္။ ၁၇၈၇ ခုႏႇစ္တုန္းက အေမရိကန္တို႔၏ ႏိုင္ငံသစ္ တစ္ခုကို ေမြးဖြားေရး ႀကိဳးပမ္းမႈ အေၾကာင္း ဒီအထဲမႇာ ဖတ္ရသည္။ အဲဒီတုန္းက ေခါင္းေဆာင္ လုပ္ႏုိင္သူေတြက မ်ားလႇသည္။ ျပည္နယ္ အသီးသီးမႇ တက္လာေသာ ေခါင္းေဆာင္ေတြ အားလံုးသည္ အေမရိကသစ္ကို ဦးေဆာင္ ႏုိင္ၾကသူေတြခ်ည္း ျဖစ္သည္။ အသက္အႀကီးဆံုး ဘင္ဂ်င္မင္ဖရင္ကလင္ (၈၁ ႏႇစ္)ကလြဲၿပီး အားလံုး လူရြယ္ေတြ၊ လူငယ္ေတြက မ်ားသည္။ ဒီအထဲမႇ ထင္ရႇားသည္က ၿဗိတိသွ် တို႔ကို တြန္းလႇန္ခဲ့ရာတြင္ ဦးေဆာင္ခဲ့သည့္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ၀ါရႇင္တန္ ျဖစ္သည္။သူ႔ကို လူပိုသိသည္။ ဒါေၾကာင့္ပဲ သူ႔ကို ပထမဆံုး သမၼတ အျဖစ္ ေရြးေကာက္ လုိက္ၾကသည္။ သမုိင္းတြင္မည့္ အခြင့္အေရးကို ၀ါရႇင္တန္ကို ေပးလုိက္ၾကသည္။ သမုိင္းအတြက္ အေရးႀကီးေသာ ကာလတြင္ ေခါင္းေဆာင္ေနရာ လုျခင္းျဖင့္ အခ်ိန္ မျဖဳန္းဘဲ၊ မင္းသားႀကီး မလုပ္ရလုိ႔ ပတ္မႀကီး မေဖာက္ဘဲ ပိုသင့္ေတာ္သူကို ေခါင္းေဆာင္ေနရာ ေပးခဲ့ၾကသည္။ ႏိုင္ငံေရး၊ သိပၸံ၊ ဂီတစြယ္စံုရ သုခမိန္ ျဖစ္ေသာ ဘင္ဂ်မင္ဖရင္ကလင္လို ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ဳိး ပါသည္။ အေမရိကန္ အေျခခံဥပေဒ၏ ဖခင္ႀကီး၏ သမုိင္းမႇတ္တမ္း တင္ခံရမည့္ ဂ်ိမ္းစ္မက္ဒီဆင္လည္း ပါသည္။လူေတာ္ေတြ မ်ားလႇသည္။ ထိုစဥ္က အငယ္ဆံုး ကိုယ္စားလႇယ္က ၂၆ ႏႇစ္ ျဖစ္သည္။ အျခားအျခားေသာ ေခါင္းေဆာင္ႏုိင္စြမ္း ရႇိသူေတြလည္း အေမရိကသစ္ကို တည္ေထာင္မည့္ စုေ၀းမႈမႇာ ပါခဲ့ၾကသည္။ ၀ါရႇင္တန္ ႏႇစ္ႀကိမ္ သမၼတ လုပ္ၿပီး ဆင္းေပးသည့္ေနာက္ အဲဒီတုန္းက လြတ္လပ္ေရး တိုက္ပြဲမႇာ ပါခဲ့ၾကသည့္ ေခါင္းေဆာင္ေတြ တစ္ေယာက္ၿပီး တစ္ေယာက္ သမၼတ ျဖစ္လာၾကသည္။ ဂြၽန္အဒမ္၊ ေသာမတ္စ္ဂ်က္ဖာဆင္၊ ဂ်ိမ္းစ္မက္ဒီဆင္၊ ဂ်ိမ္းစ္မြန္႐ိုး။ ဒီအခ်ိန္တြင္ေတာ့ အခ်င္းခ်င္း ၿပိဳင္ၾကရသည္ ဆုိတာ ရႇိလာခဲ့သည္။ ေခါင္းေဆာင္ျဖစ္ႏိုင္စြမ္း ရႇိသူတုိ႔သည္ တစ္ခ်ိန္တြင္ ေခါင္းေဆာင္ ျဖစ္လာႏုိင္ပါသည္။ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းတုိ႔သည္ ေနာက္လုိက္ေကာင္းလည္း ျဖစ္ဖူးသည္ကို ေမ့မထားရန္ လုိပါသည္။ သခ်ၤာပုစၧာတစ္ပုဒ္လိုပဲ မသိကိန္းကို ရႇာရာမႇာ ညီမွ်ျခင္းခ်ဖုိ႔ လိုပါသည္။ တူရာေတြကိုတြဲဖို႔ လိုပါသည္။ ညီမွ်ျခင္း ဟိုဘက္ဒီဘက္ ေခ်သင့္တာေတြ ေခ်ရပါမည္။သုိ႔မႇသာ မသိကိန္း အေျဖထြက္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ဘ၀မ်ားႏႇင့္ဆိုင္ေသာ ပုစၧာ တို႔ကို အေျဖထုတ္ရာမႇာလည္း ဒီလုိပဲ ျဖစ္သည္။ အေျဖထုတ္ရာမႇာ ေခါင္းေဆာင္ အေနျဖင့္ ပါ၀င္ခြင့္ ရခ်င္မႇ ရပါလိမ့္မည္။ သို႔ေပမဲ့ ေနာက္လုိက္လုပ္ခြင့္ ဆိုသည္ကေတာ့ ရႇိေနပါသည္။ ေနာက္လုိက္တို႔သည္ အေျပာင္းအလဲ၏ တမန္မ်ား ျဖစ္သည္ ဆုိျခင္းကိုေတာ့ ေမ့ေလ်ာ့မထားဖို႔ လုိပါလိမ့္မည္။ ေနာက္လုိက္တို႔သည္ ေခါင္းေဆာင္ တုိ႔ကို ေစ့ေဆာ္ၿပီး အေျပာင္းအလဲကို ဖန္တီးႏုိင္သည္ ဆိုျခင္းကို ယံုၾကည္မႈရႇိရန္ လုိပါသည္။ ကြၽန္ေတာ္လည္း ဂ်ိမ္းစ္မက္ဒီဆင္ကို အားက်ပါသည္။သူ႔လို ျဖစ္လုိလႇပါသည္။အခုေနအခါမႇာေတာ့ ေနာက္လုိက္ေကာင္းျဖစ္ေအာင္ လုပ္ဖုိ႔ ရည္ရြယ္ပါသည္။ Ref: Follwership: How Followers are Creating Change and Changing Leaders by Barbara Kellerman (စာႂကြင္း။ ဆရာျမသန္းတင့္က အင္ဒေရေမာ္ရြိဳင္း၏ The Art of Living ကို ဘ၀ေနနည္း အႏုပညာဟု ျပန္သည္ကို ႏႇစ္သက္ေသာေၾကာင့္ ေနာက္လိုက္မႈကို အတတ္ပညာဟု မယူဘဲ အႏုပညာဟု ယူပါသည္)

http://www.news-eleven.com/မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။

‘ႏိုင္ငံ့၀န္ထမ္းမ်ားနဲ႔ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆိုခြင့္’

Written by လူထုစိန္၀င္း
လြတ္လပ္တဲ့ သတင္းစာနဲ႔ သတင္းမီဒီယာ လုပ္ငန္းမ်ားဟာ ႏိုင္ငံတိုင္းနဲ႔ လူမ်ဳိးတိုင္း အတြက္ အင္မတန္ အေရးႀကီးတယ္ ဆိုတာကို တစ္ကမၻာလံုး သိၾကတယ္။ ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတြမႇသိတာ မဟုတ္ဘူး။ အာဏာရႇင္ေတြလည္းသိ၊ ဖက္ဆစ္ေတြလည္း သိတယ္။
စံတင္ေလာက္ေအာင္ေတာ္တဲ့ ဟစ္တလာ
သိတဲ့အတြက္ ဘယ္ႏိုင္ငံမႇာမဆို အာဏာသိမ္းပြဲတစ္ခု ျဖစ္ၿပီ ဆုိရင္ သတင္းစာနဲ႔ အသံလႊင့္ဌာနေတြကို အစိုးရ႐ုံး သမၼတအိမ္ေတာ္၊ လႊတ္ေတာ္တို႔နဲ႔အတူ အရင္ဆံုး သိမ္းပိုက္ၾကတယ္။ ဒီမိုကေရစီ အစိုးရေတြက
သတင္းမီဒီယာရဲ႕တန္ဖိုးကို သိေပမယ့္  တန္ဖိုး သိပ္ထားေလ့ မရႇိၾကဘူး။ သူတို႔အတြက္ အသံုးခ်လို႔ ရ႐ုံေလာက္သာ ေနရာေပးၾကတယ္။ အာဏာရႇင္ေတြနဲ႔ နာဇီေတြ ဖက္ဆစ္ေတြကေတာ့ သတင္းမီဒီယာရဲ႕ တန္ဖိုးကို
ေကာင္းေကာင္းသိသလို ေကာင္းေကာင္းလည္း အသံုးခ်ၾကတယ္။ ဂ်ာမန္အာဏာရႇင္ႀကီး ဟစ္တလာဟာ သတင္းမီဒီယာကို အသံုးခ်တဲ့ ေနရာမႇာ စံတင္ေလာက္ေအာင္ ေတာ္တဲ့သူ ျဖစ္တယ္။ စစ္အတြင္း နာဇီ အသံလႊင့္ဌာနက လႊင့္လိုက္တဲ့ သတင္းေတြဟာ နာဇီတို႔ရဲ႕ စစ္ေရး ေအာင္ျမင္မႈေတြကို အမ်ားႀကီး အေထာက္အကူ ျပဳခဲ့တယ္။ ဒီအသံလႊင့္ခ်က္ေတြေၾကာင့္ ဂ်ာမန္ေတြ ေရလက္ၾကားကိုျဖတ္ၿပီး နက္ျဖန္ပဲ လန္ဒန္ၿမိဳ႕ႀကီးကို ေရာက္ေတာ့ မလိုလို၊ သန္ဘက္ခါပဲ ေလထီးတပ္ေတြ ေရာက္လာေတာ့ မလိုလိုနဲ႔ အဂၤလန္ တစ္ကြၽန္းလံုး ထိတ္လန္႔ေခ်ာက္ခ်ား ျဖစ္ကုန္ၾကရတယ္။ စိတ္ဓာတ္ စစ္ဆင္ေရးနဲ႔ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရး တာ၀န္ခံ ျပန္ၾကားေရး၀န္ႀကီး ”ဂိုဘယ္”ကို ဂ်ာမန္ျပည္သူေတြ အားလံုးနဲ႔ နာဇီတပ္ေတြကပါ ဖိန္႔ဖိန္႔တုန္ေအာင္ ေၾကာက္ၾကရတယ္။
ေဟာေရာရႇိနဲ႔ ဘန္ဇိုင္း
အာရႇတိုက္က ဂ်ပန္ဖက္ဆစ္ေတြလည္း အလားတူ အသံလႊင့္၀ါဒျဖန္႔ လုပ္ငန္းကို ေကာင္းေကာင္းႀကီး အသံုးခ်ခဲ့တာပါပဲ။ ”အာရႇတိုက္ သာတူညီမွ်ေရး” နဲ႔ ”မဟာအာရႇ ထူေထာင္ေရး”ဆိုတဲ့ တိုက်ဳိ အသံလႊင့္ဌာနရဲ႕ ၀ါဒျဖန္႔ခ်ိေရး မႈိင္းလံုးႀကီးေတြဟာ ၿဗိတိသွ်ရဲ႕ ကိုလိုနီ ထမ္းပိုးေအာက္က ႐ုန္းထြက္ဖို႔ နည္းမ်ဳိးစံုနဲ႔ ႀကိဳးစားေနခဲ့ၾကတဲ့ အာရႇႏိုင္ငံအားလံုး အေပၚမႇာ အမ်ားႀကီး ႐ိုက္ခတ္ခဲ့တယ္။ကြၽန္ေတာ္တို႔ဆီမႇာ ဘယ္ေလာက္ထိ ၾသဇာလႊမ္းမိုးခဲ့သလဲ ဆိုရင္ ပါး႐ိုက္နား႐ိုက္ အလုပ္ခံေနရတဲ့ၾကားကေတာင္ လက္သီးဆုပ္ကို ဆန္႔တန္းၿပီး ”နီပြန္ဘိ႐ုမာ ဘန္ဇိုင္း၊ ဘန္ဇိုင္း”လို႔ ေအာ္တဲ့အထိ ျဖစ္ခဲ့ရတယ္။ ဂ်ပန္စကား မတတ္ေပမယ့္ ျမန္မာလူမ်ဳိးတိုင္း ”ေယာေရာရႇိ” နဲ႔ ”ဘန္ဇိုင္း”ေတာ့ ေကာင္းေကာင္း ေျပာတတ္ေနၾကတယ္။
၀န္ႀကီးနဲ႔ တန္းတူ
စစ္ေအးကာလ တစ္ေလွ်ာက္လံုးမႇာလည္း အေရႇ႕ဥေရာပ ႏိုင္ငံအားလံုးမႇာ သတင္းမီဒီယာလုပ္ငန္းကို ေကာင္းေကာင္း အသံုးခ်ခဲ့တယ္။ ပရာဗဒါလိုတပ္စ္လို သတင္းစာနဲ႔ သတင္းဌာနႀကီးေတြရဲ႕ အယ္ဒီတာခ်ဳပ္ေတြဟာ
၀န္ႀကီးေတြေလာက္နီးပါး အာဏာ ရႇိခဲ့ၾကတယ္။ ႏိုင္ငံျခားကို ေစလႊတ္တဲ့ သတင္းေထာက္ေတြ ဆိုရင္လည္း သံအမတ္ႀကီးေတြနဲ႔ တန္းတူေလာက္ သေဘာထားၾကတယ္။ တခ်ဳိ႕ သတင္းေထာက္ေတြဆို
သံအမတ္ႀကီးေတြထက္ေတာင္ ၾသဇာ ရႇိၾကတယ္။ စိတ္ခ်ရတဲ့ လက္ေရြးစင္ေတြကိုမႇ ေရြးၿပီး ႏိုင္ငံျခား သတင္းေထာက္ အျဖစ္ ေစလႊတ္တာ ျဖစ္တယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ဒီလူေတြဟာ ေတာ္လည္းေတာ္ၾကတယ္။ ႏႇေျမာစရာ
ေကာင္းတာက လူေတာ္ေတြရဲ႕ အရည္အခ်င္းေတြ လုပ္ရည္ကိုင္ရည္ေတြဟာ ျပည္သူလူထု အတြက္ ျဖစ္ရမယ့္အစား သူတို႔ပါတီရဲ႕ အက်ဳိးစီးပြား အတြက္ သက္သက္ အေဟာသိကံ ျဖစ္ၿပီး ဆံုး႐ႈံးသြားရတာပဲ။

အစုိးရလုပ္သမွ်အားလုံး ေကာင္းပါသည္ခင္ဗ်ား လုပ္တုိင္း အစုိးရက သေဘာက်ၿပီး ေနရာေပးလိမ့္မယ္ မထင္နဲ႔၊ ဘယ္သူမႇ ဒါေလာက္ မညံ့ဘူး။ ေကာင္းတာကုိ ေကာင္းတယ္ေျပာ၊ မေကာင္းတာကုိ မေကာင္းဘူးေျပာ၊ မႇန္ရင္မႇန္တဲ့အတုိင္း၊ မႇားရင္မႇားတဲ့အတုိင္း သိကၡာရႇိရႇိ ေျပာတဲ့ ေရးတဲ့သူမ်ားကုိသာ လူေတြက ေလးစားၾကမႇာ ျဖစ္တယ္။ သတင္းသမားေကာင္းလုိ႔ သတ္မႇတ္ၾကမႇာ ျဖစ္တယ္  . . .

ျပည္သူလူထုမႇတစ္ပါး
ဒီမိုကေရစီ ႏိုင္ငံေတြက သတင္းစာဆရာ စစ္စစ္ေတြကေတာ့ သူတို႔ကို သတင္းစာဆရာအျဖစ္ သတ္မႇတ္ေလ့ မရႇိၾကဘူး။ ၀ါဒါျဖန္႔ခ်ိေရး အရာရႇိေတြလို႔ပဲ သေဘာထားၾကတယ္။ သတင္းသမား ဆိုတာ ျပည္သူလူထုမႇ တစ္ပါး ဘယ္သူ႔သစၥာခံမႇ မျဖစ္ရဘူး ဆိုတဲ့ ျပ႒ာန္းခ်က္ကို သိပ္အေလးထားၾကတယ္။ သတင္းသမားစစ္စစ္ဟာ ျပည္သူလူထုရဲ႕ မ်က္ႏႇာကလြဲၿပီး ဘယ္သူ႔ မ်က္ႏႇာမႇ မၾကည့္ရဘူး။ အစိုးရရဲ႕ မ်က္ႏႇာကို မၾကည့္ရသလို ႏိုင္ငံေရးပါတီ အဖြဲ႕အစည္းေတြရဲ႕ မ်က္ႏႇာကိုလည္း မၾကည့္ရဘူး။ ဘယ္သူ႔ အေထာက္အပံ့ကိုမႇလည္း မခံယူရဘူး။ တစ္စံုတစ္ဦး ဒါမႇမဟုတ္ တစ္ပါတီ တစ္ဖြဲ႕တစ္စည္းရဲ႕ အေထာက္အပံ့ကို ရယူ လက္ခံမိရင္ ဘယ္နည္းနဲ႔မႇ ေျဖာင့္မတ္မႇန္ကန္တဲ့ သတင္းသမား မျဖစ္ႏိုင္ေတာ့ဘူး။ ေထာက္ပံ့ ကူညီတဲ့ အဖြဲ႕အစည္း ဒါမႇမဟုတ္ လူပုဂၢဳိလ္ရဲ႕ မ်က္ႏႇာကို ငဲ့ၾကည့္ရေတာ့မႇာ အေသအခ်ာ ျဖစ္တယ္လို႔ ေထာက္ျပေလ့ ရႇိၾကတယ္။
တန္ဖိုးထားေလးစား
ဒီလို က်င့္၀တ္ေတြကို လိုက္နာ ေစာင့္ထိန္းတဲ့ သတင္းမီဒီယာေတြ ဆိုရင္ စာဖတ္ပရိသတ္ ျပည္သူလူထုကသာ မဟုတ္ဘူး အစိုးရေတြနဲ႔ ႏိုင္ငံေရးသမားေတြကလည္း တန္ဖိုးထား ေလးစားၾကတယ္။ ထိုက္တန္တဲ့ေနရာကို
ေပးၾကတယ္။ ေရႇးက နယူး ေယာက္တိုင္း၊ ၀ါရႇင္တန္ပို႔စ္တို႕လို သတင္းစာေတြနဲ႔ တိုင္းမ္မဂၢဇင္းလို သတင္းမဂၢဇင္းႀကီးေတြက အယ္ဒီတာေတြ သတင္းေထာက္ေတြ ေမာ္စကို သြားရင္ ကရင္မလင္က ေခါင္းေဆာင္ႀကီးေတြ
ကိုယ္တိုင္က လက္ခံ ေတြ႕ဆံုေလ့ ရႇိတယ္။ ျမန္မာျပည္မႇာလည္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္း အစိုးရ လက္ထက္က က်င္းပတဲ့ အလုပ္သမား ညီလာခံ ေတာင္သူလယ္သမားညီလာခံ ဆိုတဲ့ ညီလာခံႀကီးေတြမႇာ ဆရာႀကီးေရႊဥေဒါင္းလို၊ ဆရာဇ၀နလို၊ ဆရာလူထုဦးလႇလို အယ္ဒီတာႀကီးေတြကို ေရႇ႕ဆံုးတန္း ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းေဘးမႇာ ေနရာေပးၿပီး ထိုင္ေစတာ ျဖစ္တယ္။
သီလ၊သမာဓိ၊ သိကၡာရႇိရႇိ
အခု အစုိးရ လက္ထက္မႇာလည္း သမၼတသစ္ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ တုိင္းျပည္ကုိ ေျပာၾကားတဲ့ ပထမဆုံး မိန္႔ခြန္းမႇာေတာင္ စတုတၴမ႑ိဳင္ရဲ႕ အေရးပါပုံကုိ အသိအမႇတ္ျပဳ တန္ဖုိးထားၿပီး ေျပာၾကားသြားခဲ့တယ္။ ေနာက္ေျပာၾကားတဲ့ မိန္႔ခြန္းတုိင္းမႇာလည္း စတုတၴမ႑ိဳင္ အေၾကာင္း အျမဲလုိလုိ ပါခဲ့တယ္။ အစုိးရကုိယ္တုိင္က အခုလို အေလးအနက္ထား ေျပာၾကားေနခ်ိန္မႇာ သတင္းမီဒီယာသမားမ်ား ဘက္ကလည္း သီလ၊ သမာဓိ၊ သိကၡာရႇိရႇိနဲ႔ ကုိယ့္တာ၀န္ ကုိယ္ေက်ပြန္စြာ ထမ္းေဆာင္ဖုိ႔ လိုအပ္ပါတယ္။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေန၀င္းေဘးမႇာ ေနရာေပးခံခဲ့ရတဲ့ သတင္းစာဆရာႀကီးေတြလုိ သတင္းသမား ဒီေန႔ ဘယ္ႏႇေယာက္မ်ား ရႇိသလဲသုိ႔ ကုိယ့္ဟာကုိယ္ ဆန္းစစ္ၾကည့္ၾကဖုိ႔ လုိတယ္။ အနာေပၚတုတ္က် ျဖစ္ၾကရင္လည္း မတတ္ႏုိင္ဘူး။ မႇန္တဲ့အတုိင္း ေျပာရမယ္ ဆုိရင္ လက္ခ်ဳိး ေရၾကည့္တဲ့အခါမႇာ လက္တစ္ဖက္ေတာင္ ျပည့္ေအာင္ မရႇိပါဘူးလုိ႔ပဲ ေျပာလိုက္ပါရေစ။
ဒါေလာက္မညံ့ဘူး
အစုိးရက အသိအမႇတ္ျပဳ ေနရာေပးတယ္ ဆုိရင္ ကုိယ့္ဘက္ကလည္း ထိုက္တန္ေအာင္ေတာ့ ႀကိဳးစားရမႇာ ျဖစ္တယ္။ အစုိးရ လုပ္သမွ်အားလုံး ေကာင္းပါသည္ခင္ဗ်ား လုပ္တုိင္း အစုိးရက သေဘာက်ၿပီး ေနရာေပးလိမ့္မယ္ မထင္နဲ႔၊ ဘယ္သူမႇ ဒါေလာက္ မည့ံဘူး။ ေကာင္းတာကုိ ေကာင္းတယ္ေျပာ၊ မေကာင္းတာကုိ မေကာင္းဘူးေျပာ၊ မႇန္ရင္မႇန္တဲ့အတုိင္း၊ မႇားရင္မႇားတဲ့အတုိင္း သိကၡာရႇိရႇိ ေျပာတဲ့ ေရးတဲ့ သူမ်ားကုိသာ လူေတြက ေလးစားၾကမႇာ ျဖစ္တယ္။ သတင္းသမားေကာင္းလုိ႔ သတ္မႇတ္ၾကမႇာ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာအေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ဒီေန႔ အစုိးရက လက္နက္ကုိင္ ပဋိပကၡေတြ ရပ္စဲဖုိ႔ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး အတြက္ ေတြ႕ဆုံ ေဆြးေႏြးဖုိ႔ ဖိတ္ေခၚကမ္းလႇမ္းတာဟာ ေကာင္းတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ေျပာရဲရမယ္ ေရးရဲရမယ္။ ဧရာ၀တီျမစ္ဆုံမႇာ တည္ေဆာက္မယ့္ ဆည္ႀကီးေတြ ကိစၥကုိ ျပန္လည္ သုံးသပ္ေလ့လာေနပါတယ္လုိ႔ ေျပာတာ ေကာင္းတယ္။ ေကာင္းတယ္လုိ့ ေထာက္ခံရဲရမယ္။ သမၼတဦးသိန္း စိန္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကုိ လက္ခံေတြ႕ဆုံတာဟာ အင္မတန္ ေကာင္းတယ္။ ေထာက္ခံႀကိဳဆုိရမယ္။ အထူးသျဖင့္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ဓာတ္ပုံ ခ်ိန္ဆြဲထားတဲ့ ေနရာမႇာ ဓာတ္ပုံတြဲ ႐ိုက္ၿပီး တုိင္းျပည္က သိေအာင္ျပလုိက္တာဟာ အစုိးရအေနနဲ႔ ခ်စ္ၾကည္ရင္းႏႇီးလုိစိတ္ ရႇိေၾကာင္း ျပသတဲ့ လကၡဏာတစ္ရပ္ ျဖစ္တယ္။ ၀မ္းသာအားရ ႀကိဳဆုိ ေထာက္ခံရမယ္။
မေၾကာက္မရြံ႕ေထာက္ျပ
အလားတူပဲ မသင့္ေလ်ာ္ဘူးလုိ႔ ထင္ျမင္ ယူဆစရာမ်ား ရႇိရင္လည္း မေၾကာက္မရြံ႕ ေထာက္ျပရမႇာ ျဖစ္တယ္။ ဥပမာ စက္မႈ(၁)က ေမာ္ေတာ္ကားေရာင္းတဲ့ကိစၥမ်ဳိး ဆုိပါေတာ့။ ေလာေလာဆယ္ လႊတ္ေတာ္ ကုိယ္စားလႇယ္ေတြကုိ ေရာင္းေပးတယ္။ ေနာက္က်ရင္ တတ္သိ ပညာရႇင္ေတြ၊ ပါေမာကၡေတြ၊ ဆရာ၀န္ေတြ၊ စာေရးဆရာေတြနဲ႔ စာနယ္ဇင္းသမားေတြကုိ ေရာင္းေပးမယ္ ဆုိတဲ့ ကိစၥမ်ဳိးဟာ ဥပေဒရဲ႕အထက္မႇာ ဘယ္သူမႇ မရႇိေစရဘူး။ အခြင့္ထူးခံ လူတန္းစား မရႇိေစရဘူး ဆုိတဲ့ သမၼတႀကီးနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ ဥကၠ႒တုိ႔ ေျပာၾကားခဲ့တဲ့ စကားေတြနဲ႔ ဆန္႔က်င္ေနတယ္။ ဒီမုိကေရစီရဲ႕ အႏႇစ္သာရနဲ႔လည္း ဖီလာ ျဖစ္ေနတယ္။ ဒီမုိကေရစီ စနစ္မႇာ အခြင့္ထူးခံ လူတန္းစားဆုိတာ လုံး၀ မရႇိရဘူး။ စာေရးဆရာမုိ႔ စာနယ္ဇင္းသမားမုိ႔ သာမန္ ျပည္သူေတြထက္ ပုိၿပီး အခြင့္အေရး မယူသင့္ဘူး ဆုိတာကုိ ေထာက္ျပရမယ္။
ဘယ္မႇမသြားသူေတြ ျပန္လာေစသင့္
ပလက္ေဖာင္းေပၚက လမ္းေဘးေစ်းသည္ေတြ အားလုံးကုိ ရႇင္းလင္း ဖယ္ရႇားပစ္ေနခ်ိန္မႇာ မီဒီယာေကာ္နာဆုိတဲ့ ဆုိင္ႀကီးေတြက ထီးထီး က်န္ရႇိေနတာက မတင့္တယ္ဘူး။ အခြင့္ထူးခံေတြလုိ ျဖစ္ေနတယ္။ အေၾကာင္းအမ်ဳိးမ်ဳိးေၾကာင့္ ျပည္ပ ေရာက္သြားသူေတြကုိ ျပန္လာခြင့္ ျပဳမယ္လုိ႔ ေျပာေပမယ့္ ကုိယ့္တုိင္းျပည္၊ ကုိယ့္လူမ်ဳိးကုိခ်စ္လုိ႔ ဘယ္မႇထြက္မသြားဘဲ ေနရစ္ခဲ့သူေတြကုိ ျပန္လာခြင့္ မေပးေသးတာကေတာ့ မသင့္ေတာ္ပါဘူးလုိ႔ ေထာက္ျပရမယ္။ ဒီလူေတြကုိ အိမ္ျပန္ခြင့္ ေပးလုိက္မယ္ ဆုိရင္ တုိင္းသူျပည္သားအားလုံး စိတ္ခ်မ္းသာ ကုိယ္ခ်မ္းသာ ျဖစ္သြားၾကရမႇာ ဆုိတာကုိလည္း ေရးရဲရမယ္။
၀န္ထမ္းႀကီးငယ္မ်ားပါ
ေနာက္ဆုံး ေျပာခ်င္တာကေတာ့ လြတ္လပ္စြာ ထုတ္ေဖာ္ ေျပာၾကားခြင့္၊ ေရးသားခြင့္ ဆုိတာက ႐ိုး႐ိုး အရပ္သူ၊ အရပ္သားမ်ားသာ ခံစားခြင့္ရႇိတာ မဟုတ္ဘူး။ တုိင္းသူျပည္သားေတြထဲမႇာ ပါ၀င္ေနတဲ့ အရာထမ္း
အမႈထမ္းေတြမႇာလည္း ခံစားခြင့္ရႇိေၾကာင္း ၀န္ထမ္းႀကီး ၀န္ထမ္းငယ္ အားလုံး သိရႇိေအာင္ လုပ္ေပးဖုိ႔ လုိေၾကာင္း ေထာက္ျပသင့္တယ္။ ရပ္ကြက္တစ္ခုမႇာ လူသတ္မႈ၊ ဒါမႇမဟုတ္ လုယက္မႈ ျဖစ္တယ္ ဆုိရင္ ရပ္ကြက္မႇာ
တာ၀န္ယူထားရတဲ့ ရဲစခန္းကုိ သတင္းေထာက္က သြားေမးလိမ့္မယ္။ အဲဒီအခါ ရဲစခန္းက တာ၀န္ရႇိသူ ဘယ္သူမဆုိ ျဖစ္စဥ္အတုိင္း ဒါမႇမဟုတ္ ”ပထမ သတင္းေပး တုိင္ၾကားခ်က္(FIR)မႇာ ေရးမႇတ္ထားတဲ့ အတုိင္း
ေျပာခြင့္ေပးထားလုိက္ရင္ အထက္ဆင့္ေတြထိ မလုိအပ္ဘဲ အလုပ္႐ႈပ္စရာ မလုိေတာ့ဘူးေပါ့။
အေလ့အက်င့္လုပ္
အလားတူပဲ ရပ္ကြက္ထဲက မီးေလာင္တဲ့သတင္းကုိ သက္ဆုိင္ရာ မီးသတ္ဌာနက တာ၀န္ရႇိသူက ေျဖလုိက္ေပါ့။ ဒီမုိကေရစီႏုိင္ငံေတြမႇာ ဗဟုိက ခ်ဳပ္ကိုင္တဲ့ သတင္းထုတ္ျပန္ေရး အဖြဲ႕ ဆုိတာမ်ဳိး ထားေလ့မရႇိပါဘူး။ ဌာနဆုိင္ရာ ၀န္ထမ္းတုိင္း သူတုိ႔ရဲ႕ ၀တၲရားနဲ႔ တာ၀န္ယူမႈကုိ မႇန္မႇန္ကန္ကန္ က်င့္သုံးတတ္ေအာင္ အေလ့အက်င့္ ျပဳလုပ္ေပးဖုိ႔ လုိအပ္ပါတယ္။ လြတ္လပ္စြာ ေျပာဆုိခြင့္ဆုိတာ ၀န္ထမ္းေတြနဲ႔လည္း အက်ဳံး၀င္ေၾကာင္း ေထာက္ျပသင့္တယ္လုိ႔ ေထာက္ျပ လုိက္ရပါတယ္။
မူရင္း    http://www.first-11.com/

ႏိုင္ငံကို တကယ္မခ်စ္လို႔ စြန္႔ရစ္ေလေရာ့သလား

(ဒီေဆာင္းပါးဟာ ေဖ့စ္ဘုတ္တို႔ ဂ်ီေမးလ္တို႔မွာလည္း ျပန္႔ေနတာ ေတြ႔ရပါတယ္။ မဖတ္ရေသးသူေတြ ဖတ္ႏိုင္ေအာင္ ဒီေနရာက ျပန္တင္ေပးလိုက္ပါတယ္။)
အစိုးရသစ္ရဲ႕အၾကံေပးအဖြဲ႔က ဦး၀င္စတန္ဆက္ေအာင္ ေျပာလိုက္တဲ့ ပညာတတ္မ်ား ျပန္လည္ေခၚယူေရးဆိုတာေလး ၾကားၿပီးကတည္းက က်မ ရင္ထဲမွာ ေျပာခ်င္တာေလးေတြ ပလံုစီေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ကိုယ္ကလည္း စာေခ်ာေအာင္ မေရးတတ္၊ ကြန္ပ်ဴတာကလည္း ဝလံုးတန္းဆိုေတာ့ စာ႐ိုက္ရမွာ ေၾကာက္တာေတြေပါင္းၿပီး လက္တြန္႔ေနမိပါတယ္။
၅-၈-၂၀၁၁ ေၾကးမံုသတင္းစာမွာပါတဲ့ ေမာင္တင္ေအး (သရက္) ရဲ႕ ႏိုင္ငံကိုစြန္႔ခြာျခင္း ေဆာင္းပါးကိုဖတ္ရေတာ့ ေျပာ ခ်င္စိတ္ေတြ တားမရေတာ့ပါဘူး။ တတ္သေလာက္ မွတ္သေလာက္နဲ႔ဒီ Post ေလးတင္ၿပီး ရင္ဖြင့္ခ်င္ပါတယ္။ အေျပာ မတတ္လို႔ ဆဲသလိုျဖစ္ရင္လည္း ခြင့္လႊတ္ၾကပါလို႔ ေတာင္းပန္ခ်င္ပါတယ္။
ပထမဆံုးေျပာခ်င္တာကေတာ့ က်မဟာ ႏိုင္ငံကိုစြန္႔ခြါသူထဲမွာ မပါေၾကာင္းပါ။ အခုထိ က်မ ျမန္မာျပည္ထဲမွာပဲ စြဲစြဲျမဲျမဲ ေနထိုင္လ်က္႐ွိပါတယ္။ ဘယ္ကိုမွလည္း ေျပာင္းေ႐ႊ႕ဘို႔ေျခလွမ္း ေနျခင္းမ႐ွိပါ။ က်မရဲ႕ သူငယ္ခ်င္းမိတ္ေဆြ၊ ေဆြမ်ဳိး သားခ်င္းေတြထဲမွာေတာ့ ႏိုင္ငံကို စြန္႔ခြာသူေတြ အမ်ားႀကီး႐ွိေနပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ က်မ ဘယ္ေတာ့မွ သူတို႔ကိုအျပစ္ မျမင္၊ အျပစ္မတင္ခဲ့ပါဘူး။ သူတို႔ေတြ ႏိုင္ငံကိုမခ်စ္လို႔ စြန္႔ခြါသြားၾကတယ္လို႔လည္း ဘယ္တံုးကမွ မထင္ခဲ့ပါဘူး။ က်မ တို႔ ဒီတိုင္းျပည္ကို ခ်စ္သေလာက္ သူတို႔လည္း ခ်စ္ႀကမွာပါ။ ေမးၾကည့္လိုက္ပါ။ အကယ္၍ သူတို႔လက္႐ွိေနတဲ့ တိုင္း ျပည္နဲ႔ ျမန္မာျပည္ အားကစားပြဲတခုမွာ ထိပ္တိုက္ဆိုရင္ ဘယ္သူ႔ကိုႏိုင္ ေစခ်င္သလဲလို႔။ သူတို႔ ျမန္မာလို႔ဘဲေျဖၾကမွာ ပါ။ ဒါဆိုသူတို႔ဘာလို႔ႏိုင္ငံကို စြန္႔ခြါသြားၾကသလဲလို႔ေမးရင္ က်မ အျမင္မွာေတာ့ သူတို႔ကို ႏိုင္ငံေတာ္ရဲ့တာ၀န္႐ိွသူမ်ား က တန္ဖိုးမထားခဲ့လို႔နဲ႔ သူတို႔ရဲ႕မ်ဳိးဆက္သစ္ေတြရဲ႕ေနာင္ေရးအတြက္ လံုျခံဳစိတ္ခ်ရတဲ့ ပတ္ဝန္းက်င္ကိုေပးခ်င္လို႔ ဆို တဲ့အေျဖႏွစ္ခု က်မ ေတြ႔ပါတယ္။
သူတို႔ကိုႏိုင္ငံေတာ္႐ဲ့တာ၀န္႐ွိသူမ်ားက တန္ဖိုးမထားလို႔ဆိုတဲ့ အေၾကာင္း က်မကိုယ္ေတြ႔ေတြနဲ႔ ႐ွင္းျပပါမယ္။ က်မတို႔ ဘြဲ႔ရတဲ့ေခတ္က အစိုးရဝန္ထမ္း အလုပ္ရဘို႔ အလြန္ခက္ပါတယ္။ ဝန္ထမ္းေ႐ြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ ေရး စာေမးပြဲကို ေရးေျဖ၊ ႏႈတ္ေျဖ စစ္ေဆးၿပီး ေအာင္မွ သတ္မွတ္ဦးေရဘဲ ခန္႔ထားတဲ့စနစ္ပါ။ ဆရာဝန္ေတြ အတြက္ေတာ့ ဝန္ထမ္းလုပ္သက္ ၂ ႏွစ္႐ွိမွ ဘြဲ႔လြန္ေျဖခြင့္ေပးတဲ့ ေခတ္ပါ။
က်မဟာ ငယ္ငယ္ကတည္းက ဂ်ာနယ္ေက်ာ္ ဦးခ်စ္ေမာင္ရဲ႕ “သူ” ၊ေဒါက္တာထြန္းေ႐ႊရဲ႕ “သက္ေဝေမေက်ာ့”၊ ေဒါက္ တာေမာင္သင္ ရဲ႕“ကိုယ္ေတြ႔ဝတၳဳတိုမ်ား” နဲ႔ ႀကီးခဲ့ရေတာ့ အဲဒီဝတၳဳေတြထဲကလို ေစတနာဆရာဝန္ ျဖစ္ခ်ုင္ခဲ့သူပါ။ ငယ္ငယ္က ေ႐ႊေသြးထဲမွာ ဖတ္ခဲ့ရတဲ့ ကယားျပည္နယ္က ဆရာဝန္မေလး သူလက္ထပ္တဲ့ေန႔မွာ ဧည့္ခံပြဲက်င္းပေနရင္း ထားခဲ့ၿပီး မီးမဖြားႏိုင္တဲ့ လူနာကို ေဆးသြားကုေပးလို႔ ေယာကၡမေလာင္းက မဂၤလာပြဲဖ်က္ပစ္တာေတြ၊ သူေသေတာ့ ေဆးခန္းက “အထက္သို႔”ဆိုတဲ့ လမ္းညႊန္ဆိုင္းဘုတ္ေလးကို ကယားလူမ်ဳိးေတြက အုတ္ဂူေလးမွာ တပ္ေပးတာေတြ ဖတ္ရင္း မ်က္ရည္က်မတတ္ အားက်မိခဲ့ရသူပါ။ ေျပာရရင္ေတာ့ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္း ဆရာဝန္လုပ္ဖို႔ စိတ္အားထက္သန္ခဲ့သူ လို႔ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
က်မတို႔ ေ႐ွ႕အတန္းက အကိုအမေတြ ေအာင္ၿပီးေသာ္လည္း ဝန္ထမ္းေ႐ြးခ်ယ္ေလ့က်င့္ေရးက စာေမးပြဲမက်င္းပေပးလို႔ ဆမ လက္မွတ္ကိုင္ၿပီးေစာင့္ေနၾကတာ ၄-၅ ႏွစ္ထက္ မနည္းေတာ့ပါဘူး။ တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ က်မတို႔ ေအာင္တဲ့ႏွစ္မွာ (က်မတို႔ အတန္းက လူႀကီးသားသမီးေတြမ်ားတယ္) စာေမးပြဲေခၚၿပီဆိုေတာ့ အရမ္းေပ်ာ္ရပါတယ္။ အဂၤလိပ္စာနဲ႔ ဗဟု သုတ စာေမးပြဲ ႏွစ္ဘာသာအတြက္လည္း ေလ့လာရပါတယ္။ က်ဴ႐ွင္က နယ္မွာေနတာလည္းျဖစ္၊ တသက္လံုး က်ဴ႐ွင္ မတက္ခဲ့ဘူးေတာ့ ဒါအတြက္နဲ႔ေတာ့ မတက္ေတာ့ပါဘူး။ ေန႔စဥ္ ဖတ္ေနက် သတင္းစာေတြလည္း ညက္ညက္ေက် ေအာင္ဖတ္မွတ္တာေပါ့။ ေရးေျဖကေတာ့ လြယ္လြယ္ကူကူပဲ ေအာင္ပါတယ္။ ႏႈတ္ေျဖအတြက္ အမ်ားေျပာသလို ျမန္ မာဆန္ဆန္ေလးဝတ္၊ ႐ို႐ိုက်ဳိးက်ဳိးေလးနဲ႔ Interview ခန္းထဲဝင္၊ ဝန္ထမ္းေ႐ြးခ်ယ္ေရးက လူႀကီးေတြ ၅ ေယာက္ ဝိုင္း ၿပီးေမးၾကသမွ် က်မ အထင္ ၈၀ – ၉၀ % ေလာက္ က်မ ေျဖႏိုင္မယ္လို႔ ထင္ပါတယ္။ နာရီဝက္ေလာက္ၾကာေအာင္ ေမးၿပီး တဲ့အခါ တေယာက္က သမီးအသက္ ဘယ္ေလာက္႐ွိၿပီလဲတဲ့။ က်မက ၂၄ ႏွစ္လို႔ေျဖပါတယ္။ အဲဒီေတာ့ ေအာ္ ငယ္ပါေသးတယ္တဲ့။ က်မသိလိုက္ပါၿပီ။ က်မကို မေ႐ြးေတာ့ဘူးလို႔။ ေျပာဘို႔ေမ့ က်န္သြားတယ္ ေက်ာင္းမွာလည္း က်မ က အမွတ္ေတြသိပ္မဆိုးတဲ့အထဲမွာ ပါပါတယ္။
အရည္အခ်င္း ကိုမေရြးဘဲ ငယ္ေသးလို႔မေခၚခ်င္ရင္လည္း အစကတည္းက အသက္ကို ျမႇင့္ၿပီးကန္႔သတ္ပါလား။ ျပန္ အထြက္မွာ အသိတေယာက္နဲ႔တိုးေတာ့ ေစာေစာကမွႀကိဳမေျပာဘဲ။ Plaster ႐ွာေပးလို႔ရတယ္တဲ့ေလ။ က်မ အရည္အ ခ်င္းမ႐ွိဘဲ Plaster နဲ႔မွ ရမယ့္အလုပ္ကို က်မလည္း မလိုခ်င္ေတာ့ပါဘူး။ ေနာက္ႏွစ္ေတြမွာ စာေမးပြဲေခၚေတာ့ စာ ေတာင္ မဖတ္ေတာ့ဘဲ သြားေျဖပါတယ္။ ေရးေျဖကေတာ့ ေအာင္တာပါဘဲ။ ႏႈတ္ေျဖကေတာ့ စိတ္နာလို႔ သြားကိုမေျဖ ေတာ့ပါဘူး။ ေျပာခ်င္တာကေတာ့ တကယ္ တိုင္းျပည္အတြက္လုပ္ေပးမယ့္ ဝန္ထမ္းေကာင္းတေယာက္ကို သူတို႔လႊင့္ ပစ္ခဲ့ၾကပါတယ္။
ေနာက္ အျဖစ္အပ်က္တခုကေတာ့ က်မ သူငယ္ခ်င္းပါ။ သူကစာသိပ္ေတာ္ပါတယ္။ လူရည္ခၽြန္ ေျခာက္ထပ္ကြမ္းပါ။ ေက်ာင္းမွာ Roll No: (2) ပါ။ စာေမးပြဲတိုင္း ဂုဏ္ထူးနဲ႔ေအာင္သူပါ။ ဘြဲ႔ရၿပီးေတာ့ ေဆးသုေတသနက အလုပ္ေခၚတာ သူသြားေလွ်ာက္ပါတယ္။ သူ႔မိဘေတြရဲ႕ လုပ္ငန္းေမးၿပီး၊ အဲဒီအလုပ္ဘဲ ျပန္လုပ္ပါလားလို႔ ေျပာခံခဲ့ရပါတယ္။ အဲဒီက တည္းက သူျပည္ပထြက္သြားတာ အခု အထူးကုႀကီးအျဖစ္ ျပည္ပမွာ အေျခခ်ေနပါၿပီ။ ေတာ္တဲ့သူက ဘယ္ေရာက္ ေရာက္ စင္ေတာ္က ေကာက္သြားမွာပါ။ တိုင္းျပည္ကေတာ့ နစ္နာခဲ့ပါၿပီ။ 88 အေရးအခင္းအၿပီးမွာ ျပည္ပထြက္ဖို႔လည္း လြယ္သြားေတာ့ က်မတို႔ အတန္းက ဝန္ထမ္းအလုပ္မရတဲ့ သူငယ္ခ်င္းေတြေရာ၊ ဆရာေတြ၊ ေနာင္ေတာ္အမေတာ္ေတြ ေရာ ႏိုင္ငံအသီးသီးကို ထြက္ၾကပါတယ္။
သူတို႔ လြယ္လြယ္ကူကူနဲ႔ တိုင္းတပါးမွာ အေျခခ်ႏိုင္ၾကတာမဟုတ္ပါဘူး။ ဓါတ္ဆီဆိုင္ဝန္ထမ္း၊ အိုက္တိုး ပေဂးဆံ၊ Waiter ၊ ဓါတ္ခြဲခန္းအကူ စသည္ျဖင့္ ကိုယ့္ပညာအရည္အခ်င္းထက္နိ္မ့္က်တဲ့ အလုပ္ေတြ ပင္ပင္ပန္းပန္းလုပ္ၿပီး ဝင္ေငြ ႐ွာ၊ တဖက္ကလည္း ေက်ာင္းတက္ၾကရပါတယ္။ သက္ေတာင့္သက္သာနဲ႔ မူလအသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းအတိုင္း ရတဲ့သူ အနည္းအက်ဥ္း ႐ွိႏိုင္ေပမယ့္ အမ်ားစုကေတာ့ ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွားၿပီးမွ ဆရာဝန္အျဖစ္နဲ႔ပဲ အသက္ေမြးႏိုင္တဲ့သူလည္း႐ွိ၊ တခ်ဳိ႕ကေတာ့ လိုင္းေျပာင္းၿပီး Sushi ဆိုင္ဖြင့္တာမ်ဳိး၊ အျခားအသက္ေမြးဝမ္းေက်ာင္းလိုင္းကို ေျပာင္းလိုက္ၾကတဲ့သူ ေတြလည္း႐ွိပါတယ္။
ဒီလိုဆို အစိုးရဝန္ထမ္းအလုပ္မရလည္း G.P လုပ္ၿပီး အဆင္ေျပေနတဲ့ သူေတြအမ်ားႀကီးပါ၊ ျပည္ပထြက္စရာ မလိုပါဘူး လို႔ ေမးစရာ႐ွိပါတယ္။ က်မအေတြ႔အၾကံဳပဲေျပာပါမယ္။ က်မ က နယ္ၿမိဳ႕ ေလးမွာ G.P ငါးႏွစ္လုပ္ခဲ့ပါတယ္။ မိဘပိုင္ အိမ္မွာ မိဘကရင္းေပးတဲ့ ေငြငါးေသာင္းနဲ႔ ေဆးခန္းပရိေဘာဂေတြလုပ္၊ ေဆးေတြဝယ္ၿပီးေတာ့ ေဆးခန္းဖြင့္ခဲ့ပါတယ္။ အဲဒီအခ်ိန္က တ႐ုပ္ကလာတဲ့ ထိုးေဆး စားေဆး ေတြက B.P.I ထက္ ေဈ းသက္သာၿပီး Effective လည္းျဖစ္ပါတယ္။ ထိုးေဆးတလံုးကို တက်ပ္ ပတ္ဝန္းက်င္၊ ပါရာစီတေမာ တလံုးကို ၁၀ ျပား၊ Ampicillin တလံုးကို တမတ္ေလာက္က်တဲ့ ေခတ္ပါ။ အဲဒီအခ်ိန္က အသားေဆးတလံုးထိုးေပးၿပီး တရက္စာေဆးေပးရင္ (က်မက ေဆးကို စာအုပ္ထဲကအတိုင္း Dose အျပည့္ပဲေပးပါတယ္) ေဆးဖိုး သံုးက်ပ္ေလာက္က်ပါတယ္။ က်မ လူနာဆီက ငါးက်ပ္ယူတယ္။ ေတာကလူနာ ဆိုရင္ သူထပ္မလာႏိုင္မွာစိုးလို႔ Antibiotics ကို ငါးရက္စာ တခါတည္း ေပးလိုက္ရတယ္။ ဆင္းရဲတဲ့လူနာဆိုရင္ ေဆးဖိုး မယူတဲ့အျပင္ ဝမ္းေလွ်ာေနရင္ ဓာတ္ဆား ရည္ပါေဖ်ာ္တိုက္လိုက္ရတယ္။ အာဟာရမျပည့္တဲ့ ကေလးေတြဆိုရင္ မုန္႔ပါ ဝယ္ေပးလိုက္ရတယ္။
တခါသံုးေဆးထိုးအပ္ေတြမေပၚေသးေတာ့ Syringe နဲ႔ Needle ေတြကို အနည္းဆံုး မိနစ္ ၂၀ ၾကာ ေအာင္ ျပဳတ္ၿပီးမွ ေဆးထိုးတယ္။
မီးမလာတဲ့ေန႔ေတြမွာ က်မရဲ႕လူနာေတြဟာ မီးေသြးမီးဖိုေလးကို ကူၿပီး မီးေမႊးေပးၾကရတယ္။ လူနာ႐ွင္းသြားၿပီးခ်ိန္ Syringe နဲ႔ Needle ျပဳတ္တဲ့အိုးေလး ေမ့ထားမိလို႔ တးူျခစ္ၿပီး လႊင့္ပစ္ရေပါင္းလည္း မနည္းဘူး။ အဲဒီလို မိဘလုပ္စာ ထိုင္စား၊ မိဘဆင္တဲ့ အဝတ္ ဝတ္ၿပီး ၅ ႏွစ္ေလာက္ ေဆးခန္းဖြင့္လိုက္တာ က်မလက္ထဲ ေဆးခန္းထဲက ေဆးေတြနဲ႔ ေငြ ငါးေသာင္းဘဲ စုမိတယ္။ က်မ မိဘကလည္း ၾကည္ၾကည္ျဖဴျဖဴ တင္ေကၽြးထားလို႔ေပါ့။ အဲဒီအခ်ိန္ က်မအေဖ ကလည္း အသက္ႀကီး ကူေဖာ္ေလာင္ဖက္လည္းမ႐ွိေတာ့ အေဖ့စီးပြားေရးလုပ္ငန္းကို က်မတာဝန္ယူ လိုက္ရတယ္။ က်မရဲ႕ေဆး ခန္းေလးပိတ္လိုက္ခ်ိန္မွာ လူနာေတြလာေမးရင္ ေဆးခန္းနဲ႔တဲြလ်က္ ပြဲ႐ံု စားပြဲေနာက္မွာ က်မပုန္းေနရတယ္။ မ်က္ႏွာ ပူလို႔။ ခုထိလည္း ကၽြန္ရဲ႕ေတာကလူနာေတြ က်မကိုေတြ႔ရင္ ဝမ္းသာအားရ ႏႈတ္ဆက္ၾကတုန္းပဲ။ က်မကေတာ့ ဒီ Profession မွာ က်မဆက္လက္ မရပ္တည္ႏိုင္ခဲ့တာကို ခုထိ လိပ္ျပာမလံုႏိုင္ေသးပါဘူး။
G.P နဲ႔ ေအာင္ျမင္ေနတဲ့ ဆရာဝန္ေတြ အမ်ားႀကီးပါပဲ။ ဒါေပမယ့္ မိဘေဆြမ်ဳိးေတြရဲ႕ ေထာက္ပံ့ ကူညီမႈမပါရင္ ေစတနာ ဆရာဝန္မလုပ္ႏိုင္ပါဘူး။ အစိုးရဝန္ထမ္းအျဖစ္ဆိုရင္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ေစတနာေတြ ျပည္သူအေပၚ ပိုၿပီးထင္ဟပ္ႏိုင္မွာပါ။
အခုျပည္ပေရာက္ေနတဲ့ ဆရာတေယာက္အေၾကာင္းလည္းေျပာ ျပခ်င္ပါေသးတယ္။ 88 မတိုင္မီက အျဖစ္ပါ။ M.Sc ေအာင္ၿပီး M.R.C.P ဝင္ခြင့္ကို အႀကိမ္ႀကိမ္ေျဖပါ တယ္။ တႏွစ္ၿပီးတႏွစ္ ေနာက္ဆံုးဆန္ကာတင္မွာ သူက်န္ခဲ့တယ္။ ေနာက္ဆံုးတႏွစ္ Viva ေျဖၿပီး ေတာ့ ဆရာမႀကီး ကိုယ္တိုင္က ေမာင္…ရယ္ ဒီႏွစ္မင္းပါမွာ ေသခ်ာျပီလို႔ေျပာခဲ့ပါတယ္။ ဒါလည္း သူျပဳတ္ က်န္ခဲ့တာပါဘဲ။ ဆရာကစာေတာ္ေပမယ့္ ေက်ာေထာက္ေနာက္ခံမွ မေကာင္းခဲ့တာကိုး။ အဲဒီေတာ့ ထြက္ခြင့္ရတဲ့ အခ်ိန္မွာ ဆရာထြက္သြားပါတယ္။ ဆံုး႐ံႈးမႈတခု ပါပဲ။
မၾကာေသးခင္က House Surgeon ေလးေတြ လစာ ၁၂၀၀ က်ပ္ကေန ၅၅၀၀၀ က်ပ္ ကို တိုးေပးလိုက္တယ္ဆိုလို႔ မုဒိ တာပြားရပါတယ္။ အခုအျပင္မွာ စာမတတ္တဲ့ စည္ပင္ဝန္ထမ္းက တေန႔ ၁၅၀၀ က်ပ္ ရပါတယ္။ ၈ တန္းေလာက္တတ္ တဲ့ အထည္ခ်ဳပ္သမေလးေတြ(ခ်ည္ေမႊးညႇပ္ေလးေတြ) ေအာက္ထစ္ တလကို ၅၀၀၀၀ က်ပ္ ရပါတယ္။ House Surgeon ဘဝ သိပ္ပင္ပန္းပါတယ္။ မိဘလုပ္စာ စားေနလို႔သာ ဒီလိုလုပ္ေနႏိုင္ၾကတာပါ။
ဒီလိုဆုိရင္ ဘြဲ႔လြန္ေတြရၿပီးမွ ထြက္သြားတဲ့သူေတြ ဘယ္လိုေၾကာင့္လဲလို႔ေမးစရာ႐ွိပါတယ္။ က်မသူငယ္ခ်င္း M.R.C.P ယူၿပီး ျပန္လာခါစမွာ Ward တိုင္းမွာ Defibrillator ေခၚတဲ့ ႏွလံုးႏိႈးစက္ ထားေပးသင့္တဲ့အေၾကာင္း ( ႏိုင္ငံျခားမွာ ဆရာ ဝန္မဟုတ္တဲ့ သူေတာင္တတ္ရပါတယ္) အၾကံေပးေတာ့ သူအဆူခံလိုက္ရပါတယ္။ ဒီေနာက္ပိုင္းေတာ့ သူလည္း ဆင္ ဆင္ျခင္ျခင္အလိုက္သင့္ ေနသြားရပါတယ္။
M.Sc ေအာင္ထားတဲ့ အမတေယာက္ကေတာ့ သူ႔အမ်ဳိးသားကလဲ ဝန္ထမ္းပါ၊ကေလးေတြ ငယ္စဥ္မွာေတာ့ အမနဲ႔က ေလးေတြက တၿမိဳ႕၊ သူ႔အမ်ဳိးသားကတၿမိဳ႕နဲ႔ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ႏိုင္ငံ့ဝန္ထမ္း လုပ္ခဲ့ၾကတယ္။ သမီးေလးေတြ ကိုးတန္း ဆယ္တန္းမွာ ေက်ာင္းေကာင္းတဲ့ ၿမိဳ႕ႀကီးမွာလည္းထားခ်င္႐ွာ တာေပါ့။ အဲဒိီအခ်ိန္ ဒီဆရာဝန္မကို ပိုေသးတဲ့ၿမိဳ႕ေလးကို Transfer ထြက္လာပါတယ္။ သူလည္း ေစလႊတ္ရာသြားရင္း သူ႔အမ်ဳိးသားတာဝန္က်ရာ တိုင္းၿမိဳ႕ႀကီးတၿမိဳ႕(ရန္ကုန္၊မႏၲ ေလး မဟုတ္ဘူးေနာ္) ကို ေ႐ႊ႕ေပးဘို႔ အသနားခံတာ၊ စာသင္ႏွစ္ ႏွစ္ဝက္သာက်ဳိးသြားေရာ ေျပာင္းမေပးပါဘူး။ ဒါနဲ႔သူ လည္း ကေလးေတြ ေ႐ွ႕ေရးအတြက္ Absconded အလုပ္က ထြက္ေျပးလိုက္ရပါေတာ့တယ္။ အဲဒီအတြက္ ျပစ္ဒဏ္က (၁၅ ႏွစ္ေလာက္ႏိုင္ငံ့တာဝန္ထမ္းခဲ့သူပါ) ဆမ ၅ ႏွစ္ ပိတ္ခံရပါတယ္။ ဆမ မ႐ွိတဲ့ ဆရာဝန္ဟာ စိတ္ထဲ မလံုျခံဳပါဘူး။ ကိုယ္ပိုင္ေဆးခန္းလည္း မဖြင့္ရဲ၊ ပုဂၢလိကေဆး႐ံုေတြမွာလည္း ကိုယ့္နာမည္နဲ႔ မလုပ္ရဲပါဘူး။
အဲဒီလိုဘဲ သားသမီးေ႐ွ႕ေရးကိုၾကည့္ၿပီး ဒီႏိုင္ငံကို စြန္႔ခြါရတဲ့သူေတြ အမ်ားႀကီးပါပဲ။
နယ္မွာေနတံုးက က်မတူေလးရဲ႕ သူငယ္ခ်င္းႏွစ္ေယာက္႐ွိတယ္။ ေမာင္ေမာင္ဆိုတဲ့ ကေလးေလးဟာ သူ႔အေဖက သြားဆရာဝန္၊ အေမက ဆရာဝန္ပါ။ ဆိုလိုတာက Gene ကိုက ဥာဏ္ရည္ျမင့္ပါတယ္။ အဲဒီကေလးဟာ သိပ္ေတာ္ပါ တယ္။ genius ကေလးပါပဲ။ သူငယ္တန္းေတာင္မတက္ရေသးခင္ ကာတြန္းေတြကို သြက္သြက္ႀကီးဖတ္ႏို္င္ေနပါၿပီ။ ေနာက္တေယာက္က ေအာင္ေအာင္ ဆိုပါေတာ့။ သူ႔မိဘက ဆယ္တန္းေတာင္မေအာင္တဲ့ ကုန္သည္ေတြပါ။ ခ်မ္းသာပါ တယ္။ သူ႔ဥာဏ္ရည္က သာမာန္ ပါဘဲ။ သူငယ္တန္းကေန စတုတၳတန္းထိ စာေမးပြဲတိုင္းမွာ ေမာင္ေမာင္က အျမဲ ပထမ ပါ။ ေအာင္ေအာင္က အဆင့္ ၅ ေလာက္မွာ႐ွိပါတယ္။ မူလတန္းေက်ာင္းကေန အထက္တန္းေက်ာင္းေျပာင္းၿပီးေတာ့ ေနာက္ပိုင္းမွာ ေမးလိုက္ရင္ ေအာင္ေအာင္က ပထမ အျမဲရသြားတယ္။ ေမာင္ေမာင္ေလး က အဆင့္ ၃ ေလာက္ေရာက္ သြားတယ္။ ကေလးက အဲဒီအတြက္ မ်က္ႏွာမေကာင္း႐ွာပါဘူး။ ေသခ်ာေမးၾကည့္ေတာ့မွ ေအာင္ေအာင့္ အေမက ေအာင္ေအာင့္ ကို အတန္းပိုင္ဆရာမအိမ္မွာ ညအိပ္က်ဴ႐ွင္ထားေပးလိုက္ပါတယ္။ ဖိဖိစီးစီး သင္ေပးလို႔ေတာ္လာတယ္ လို႔ ေျပာႏိုင္ေပမယ့္ ေမာင္ေမာင္ေလး ခမ်ာမွာ သူေျဖတာေတြ ဘယ္လိုမွန္မွန္ ရသင့္တဲ့အမွတ္မရလို႔ စိတ္ဓာတ္ေတြက် လာပါတယ္။ အဲဒါကို သူ႔မိဘေတြ မခံစားႏိုင္ၾကပါဘူး။ အဲဒီအခ်ိန္ သူ႔အေဖရဲ႕ မိတ္ေဆြက ျပည္ပက သြားေဆးခန္းမွာ အကူလိုတယ္ဆိုေတာ့ အဲဒီသြားဆရာဝန္ဟာ ေဆးခန္းအကူအျဖစ္နဲ႔ ထြက္သြားပါေတာ့တယ္။ မၾကာခင္ ဆရာဝန္မနဲ႔ သူ႔ကေလးေတြပါ လိုက္သြားပါတယ္။ ဒီေနရာမွာ က်မတို႔တိုင္းျပည္ဟာ သြားဆရာဝန္ တေယာက္၊ ဆရာဝန္တေယာက္ သာမက အနာဂတ္ရဲ႕လူေတာ္ေလးေတြပါ ဆံုး႐ံႈးသြားရပါတယ္။
ဒီလို သားသမီးေ႐ွ႕ေရး ဦးစားေပးၿပီး ထြက္သြားၾကေပမယ့္ သူတို႔ေတြ ႏိုင္ငံရပ္ျခားမွာ သိပ္ေပ်ာ္ေနၾကတယ္လို႔ မစြပ္စြဲ လိုက္ၾကပါနဲ႔။ မၾကာေသးခင္က က်မသူငယ္ခ်င္းတေယာက္ရဲ႕အေဖဆံုးသြားတယ္။ သူငယ္ခ်င္းကျပည္ပမွာ။ သူ႔အေဖ ျပည္တြင္းမွာ နာမက်န္းျဖစ္ေနတဲ့အခ်ိန္ ျပန္လာလို႔လည္း မရေတာ့ စိတ္ထဲမွာ မခ်င့္မရဲခံစားေနရ႐ွာပါတယ္။ မိဘအ ေပၚ တာဝန္မေၾကဘူးလို႔ ဝမ္းနည္းေန႐ွာတယ္။ က်မတို႔ ဘယ္လိုေဖ်ာင့္ဖ်ေပမယ့္ တသက္လံုး ဒီအတြက္ကို Guilty အျပစ္႐ွိသလို ခံစားသြားရ႐ွာပါေတာ့မယ္။ ဘယ္သူမဆို ကိုယ့္မိဘ ေဆြမ်ဳိးအသိုင္းအဝိုင္းထဲမွာ ေပ်ာ္ေပ်ာ္႐ႊင္႐ႊင္ ေနခ်င္ ၾကမွာပါ။ ကိုယ့္ေရေျမမွာ ကိုယ့္စကားကို သြက္သြက္ေျပာၿပီး ေနခ်င္ၾကမွာပါ။ လူဆိုတာေရၾကည္ရာ၊ ျမက္ႏုရာ ရွာတတ္ တာ ကမာၻဦးအစထဲကပါ။ က်မတို႔ တုိင္းျပည္သာ ေရၾကည္ေအာင္၊ ျမက္ႏုေအာင္ မွ်တတဲ့အေျခအေနေတြ ဖန္တီးေပးႏုိင္ ရင္ ဒီလုိတုိိင္းျပည္ကုိ စြန္႔ခြာရတဲ့အျဖစ္ေတြ ျဖစ္လာမယ္မထင္ပါဘူး။
က်မက ကၽြမ္းက်င္ရာ ဆရာဝန္ေတြအေနနဲ႔ ေျပာရေပမယ့္ ဒီလိုအျဖစ္ေတြ အင္ဂ်င္နီယာေလာက၊ စီပြားေရးပညာ႐ွင္ ေလာက၊ ကြန္ပ်ဴတာပညာ႐ွင္ေလာက စသည္ျဖင့္ အမ်ားႀကီးပဲေနမွာပါ။
က်မတို႔မွာ …
MRT,Sky Train,Subway ဆိုတာေတြ မ႐ွိရင္ေနပါေစ စစ္က်န္Bus ေတြ စီးေနရလည္း ေနႏိုင္ပါတယ္။
Charles & Keith မစီးရလည္း ကတၱီပါ ပံုေတာ္ဖိနပ္နဲ႔ ေက်နပ္ပါမယ္။
Chocolate နဲ႔ Pistachio မစားရလည္း ဘိန္းမုန္႔နဲ႔ ေကာက္ညႇင္းေပါင္းစားၿပီး ဗိုက္၀ႏိုင္ပါတယ္။
Ashworth ,Victoria Secret ဆိုတာေတြ မ၀တ္ရလည္း ေယာလံုခ်ည္၊ ကခ်င္လံုခ်ည္၊ ႐ွမ္းအက်ႌေလးေတြ ၀တ္ၿပီး လွတယ္လို႔ ခံယူပါမယ္၊
ATM card,Credit card ေတြမ႐ွိလည္း ပိုက္ဆံ ႏြမ္းႏြမ္းေလးေတြကို ဆာလာအိတ္ေတြနဲ႔ထမ္းၿပီး အလုပ္လုပ္ပါမယ္။
Internet connection ေႏွးေနလည္းစိတ္႐ွည္႐ွည္နဲ႔ ေစာင့္ဖတ္ပါမယ္။ ေပါက္ျပဲေနတဲ့ လမ္းေတြ ဖာမေပးရင္ေနပါေစ ခ်ိဳင့္ခြက္ေတြ ၾကည့္ေ႐ွာင္ပါမယ္။
လံုေလာက္တဲ့က်န္းမာေရးေစာင့္ေ႐ွာက္မွဳ၊ ေကာင္းမြန္မ်ွတတဲ့ ပညာေရးစံနစ္၊ မိမိအရည္အခ်င္းလိုက္ခံစားခြင့္ ဆိုတာ ေတြ႐ွိရင္ ကိုယ့္ရဲ႕ မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြအတြက္ စိုးရိမ္စရာမလိုဘဲ၊ ဒီေျမ ဒီေရ ဒီႏိုင္ငံေတာ္ကို တတ္ခဲ့တဲ့ ပညာေတြနဲ႔ အလုပ္အေကၽြးျပဳမယ့္သူေတြ ေပါမ်ားလာမွာပါ။
တ႐ုတ္ျပည္ တခါးဖြင့္ဝါဒ က်င့္သံုးေတာ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားေရာက္ေနတဲ့ Oversea Chinese ေတြကို လႈိက္လႈိက္လဲွလဲွ ဖိတ္ ေခၚပါတယ္။ သူတို႔ ႏိုင္ငံျခားမွာရေနတဲ့ လစာ၊ အခြင့္အေရးေတြထက္မနည္း ရေစမယ္လို႔ ဖိတ္လိုက္တာ ေတာ္ေတာ္ မ်ားမ်ား ျပန္လာၾကပါတယ္။ က်မသိသေလာက္ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ ပထမဆံုး အဏုျမဴဗံုးထြင္တဲ့သူဟာ အေမရိကားက ျပန္လာတဲ့သူလို႔ မွတ္ဘူးပါတယ္။
အခု က်မတို႔ တိုင္းျပည္မွာ မၾကာခဏ ၾကားေနရတဲ့ လူနာနဲ႔ ဆရာဝန္ၾကား ျပႆနာေတြဟာ ကၽြမ္းက်င္ဆရာဝန္ မလံု ေလာက္မႈ ကေနစၿပီးျဖစ္လာတာပါ။ အထူးကုဦးေရနဲ႔ လူနာဦးေရဟာ မမွ်တ ေတာ့ပါဘူး။ လူနာေတြကလည္း ကိုယ့္ေဝ ဒနာကို အေတာ္ဆံုး၊ နာမည္အႀကီးဆံုးနဲ႔မွ ေရြးျပခ်င္တာ အျပစ္ဆိုလို႔မရပါဘူး။ ဆရာဝန္ႀကီးေတြခမ်ာ မနက္႐ံုးခ်ိန္မွာ ေဆး႐ံုတာဝန္ထမ္းရတယ္။ ညေန ေဆး႐ံုကျပန္ေတာ့ တန္းစီေနတဲ့ ေဆးခန္းက လူနာေတြကို ၾကည့္ရတယ္။ ၿပီးရင္ ပုဂၢလိကေဆး႐ံု အတြင္းလူနာေတြကို ၾကည့္ရတယ္။ တခါတေလ လူနာၾကည့္ခ်ိန္ဟာ ညသန္းေခါင္ျဖစ္လို႔ လူနာေရာ လူနာ႐ွင္ပါ အိပ္ေမာက်ေနတာကို ႏႈိးၿပီးၾကည့္ရတာမ်ဳိးလည္း ၾကားေနက်ပါ။ ဆရာဝန္ႀကီးမွာလည္း လူနာၾကည့္ရင္း ပင္ပန္းလြန္းလို႔ ေျပာတာေတြ နားထဲမဝင္ဘဲ ငိုက္ေနတယ္ဆိုတာလည္း ၾကားဖူးၾကမွာပါ။ ဒီလိုအခါမွာ အမွားအယြင္း ေတြဆိုတာ ေပၚလာေတာ့တာပါပဲ။ ဘာျဖစ္လို႔ ဒီလို ဆရာဝန္ လူနာ အခ်ဳိးမမွ်တရလဲ။ က်မတို႔ တိုင္းျပည္က လူေတာ္ ေတြကို က်မတို႔ ျပည္သူျပည္သားေတြ ဘာေၾကာင့္ အသံုးခ်ခြင့္မရတာလဲ။ ဆရာဝန္ေတြကလည္း ျပည္ပထြက္အလုပ္ လုပ္တယ္။ လူနာေတြကလည္း ျပည္ပထြက္ ေဆးကုခံတယ္။ ျမန္မာဆရာဝန္ကို ျပည္ပကေတာင္ လက္ခံ အသံုးျပဳ ေသးတာ ျပည္တြင္းက ဘာလို႔ မသံုးခ်င္ရမွာလဲ။ ေတာလက္ေက်း႐ြာေတြမွာလည္း လိုအပ္ေနဆဲ၊ ၿမိဳ႕ႀကီး ျပႀကီးေတြမွာ လည္း လိုအပ္ေနဆဲပါ။ အသစ္အသစ္ေတြ ေမြးထုတ္တာထက္ ကၽြမ္းက်င္ၿပီးသူမ်ား ျပန္လာရင္ ပိုမေကာင္းေပဘူးလား။
ျမန္မာႏိုင္ငံသားေတြအတြက္ လူမ်ိဳးလူတန္းစားမေရြးကိုေစာင့္ေရွာက္ လႊမ္းၿခံဳမႈျပဳႏိုင္တဲ့ က်န္းမာေရးေစာင့္ေရွာက္မႈ စနစ္ႀကီးတခုကို စနစ္တက် အေကာင္အထည္ေဖၚဘို႔ လိုေနပါၿပီ။
ဒီအတြက္ ႏိုင္ငံတကာမွာ Healthcare System management ပါရဂူဘြဲ႔ရသူေတြ ကျမန္မာႏိုင္ငံကို ျပန္အက်ိဳးျပဳၾကဘို႔ ဆႏၵေတြ အလ်ံပယ္ရွိေနေၾကာင္းလည္း ၾကားေနရပါတယ္။
က်မအျမင္မွာေတာ့ ႏိုင္ငံကို စြန္႔ခြါသူေတြဟာ Salmon ငါးေတြနဲ႔ တူပါတယ္။ Salmon ငါးေတြဟာ ပင္လယ္ထဲက ေရငန္ ငါးေတြပါ။ သူတို႔ဓေလ့က ျမစ္ညာထိ ဆန္တက္ၿပီး ဥခ်ၾကပါတယ္။ အဲဒီမွာ အေကာင္ေပါက္မွ ပင္လယ္ကို ျပန္စုန္ဆင္း လာၾကပါတယ္။
က်မတို႔ ဆရာေတြ မိတ္ေဆြသူငယ္ခ်င္းေတြလည္း ေရေျမရာသီဥတု အဆင္ေျပမယ့္ ျမစ္ညာနဲ႔တူတဲ့ ႏိုင္ငံရပ္ျခားေတြကို ႐ုန္းကန္လႈပ္႐ွား ဆန္တက္သြားတယ္လို႔ ျမင္ပါတယ္။ Salmon ငါးေတြ ၾကင္ေဖာ္နဲ႔တကြ သားသမီးေတြနဲ႔ မိခင္ပင္လယ္ ဆီ ျပန္လာတာကို ငါ့ကိုပစ္သြားရေကာင္းလားလို႔ အျပစ္ တင္မေစာေနၾကပါနဲ႔ေတာ့။ သူ႔ သဘာဝပါဘဲ။
ျပန္ခ်ိန္သင့္လို႔ ျပန္လာၾကတဲ့သူေတြကို လမ္းကေန အတားအဆီးပိုက္ကြန္ေတြနဲ႔လည္း မဖမ္းသင့္ပါဘူး။ ဝမ္းေျမာက္ ဝမ္းသာ လက္ကမ္းလို႔ ႀကိဳသင့္ပါတယ္လို႔ပဲ ေျပာခ်င္ပါတယ္။
က်မရဲ႕ ေပါက္ကြဲသံစဥ္ေလးကို သည္းခံဖတ္႐ွဳေပးတာေက်းဇူးပါ၊ ေတးေရးေတးဆို ခင္၀မ္းရဲ့သီခ်င္းေတြထဲက က်မ ႏွစ္သက္မိတဲ့ ဆယ္လမြန္ငါးတို႔အျပန္ သီခ်င္းထဲကလိုဘဲ oversea burmese ေတြ အမိျမန္မာျပည္ကို ျပန္လာၿပီး ျပန္ လည္တည္ေထာင္ေရးမွာ တတပ္တအားပါ၀င္ႏိုင္မယ့္ အိပ္မက္ေလးေတြ မက္ရင္း ဒီသီခ်င္းစာသားေလး လက္ေဆာင္ ေပးခဲ့ပါရေစ။
“ေရလႊာလဲခင္းျပန္႔ ၾကည္လင္ေစ
မုိးဦးလဲလွပသာယာေစ
ဘ၀ေစရာတာ၀န္ ေက်ပြန္ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူတုိ႔
ေရစုန္ကုိဆန္ကာ ျပန္ခဲ့ၿပီ
(မုိးဦးေရဆန္ မုိးဦးေရဆန္ ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ …
ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ … ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ …
အျပန္အျပန္ အျပန္ ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ … အျပန္ … )
ျပန္ခ်ိန္လည္းဆုံးျဖတ္ခုိင္မာေစ
ရာသီလဲတြက္ခ်က္မွန္ကန္ေစ
စိတ္တူရာခုိ၀င္ ျပည္႔စုံခ်ိန္ျပန္ခဲ႔မယ္တဲ႔
ငယ္ရြယ္စဥ္ရွာေဖြစြန္႔ခဲ့ၿပီ…
(မုိးဦးေရဆန္ မုိးဦးေရဆန္ ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ …
ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ … ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ အျပန္ …
အျပန္အျပန္ အျပန္ ဆယ္လမြန္ငါးတုိ႔ …… အျပန္ … )
padonmar
(ပဒုမၼာ့ကိုယ္ေတြ႔)
Min Thant Syn
http://www.irrawaddyblog.com/ မွကူးယူေဖာ္ျပသည္။

ျမန္မာျပည္မွာ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း တကယ္ျပင္မွာလား (အပိုင္း ၁)

ေဒါက္တာဦးျမင့္ရဲ႕ စာတမ္းကို ဖတ္မိၿပီး အေတြးေပါင္းမ်ားစြြာ ေခါင္းထဲဝင္လာတယ္။ ပထမ အခ်က္က ဒီလို ေငြအလဲအလွယ္ ျပႆနာကို ေျဗာင္လူပံုအလည္မွာ တင္ျပ ေဆြးေႏြးခြင့္ ျပဳတာကို ေက်းဇူးတင္ရမယ္။ ဘာေၾကာင့္လဲဆိုေတာ့ ေလာေလာဆယ္ ကမၻာႀကီးမွာ ေတြ႔ၾကံဳေနရတဲ့ ေဒၚလာနဲ႔ ယူ႐ို (Euro) ျပႆနာဟာ ပိုဆိုးဖို႔ပဲရွိတယ္။ ဒီေငြေၾကးေတြ တန္ဖိုးက်ေလ၊ ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးႀကီးတဲ့ ျပႆနာက ရွင္းရခက္ေလပဲ။

အေမရိကန္မွာ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြဟာ အရက္မူးလြန္တဲ့ သေဘၤာသားလုိ စည္းမရွိကမ္းမရွိ ေငြေခ်း
သံုးတဲ့ အက်င့္ကို မစြန္႔လႊတ္ႏုိင္ၾကဘူး။ ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရး နလန္ထူဖို႔ လမ္းမျမင္ႏုိင္ဘူးလို႔ ကမၻာ့ စီးပြားေရး ပညာရွင္ေတြက ဝိုင္းေျပာေနၾကၿပီ။

တခ်ိန္တည္းမွာ ဥေရာပမွာ ႏုိင္ငံေရး ေပါင္းစပ္မႈ မျပည့္စံုေသးဘဲ ယူ႐ိုဇံုဆိုၿပီး ဥေရာပေငြေၾကးစံနစ္ကို
ထူေထာင္ခဲ့တာ ဂရိလို အေႂကြးနဲ႔ ပိေနတဲ့ႏုိင္ငံေတြက ျပႆနာတက္လိုက္တာ ျပင္သစ္နဲ႔ ဂ်ာမဏီတို႔က
ေငြပံ့ပိုးၾကရင္း အခု စပိန္၊ အီတလီအထိ ကူးစက္လာစရာရွိႏုိင္ၿပီး ျပင္သစ္ဘဏ္ေတြပါ ထိပါးလာၿပီလို႔ သတင္း
ေတြ ထြက္လာၿပီ။ လက္ရွိ ကမၻာ့အေျခအေနက ေတာင္မင္းကို ေျမာက္မင္း မကယ္ႏိုင္ပါဆိုတဲ့ အေျခအေနပဲ။

ဦးေနဝင္းရဲ႕ မဆလ စီးပြားေရးစံနစ္မွာ ဦးဘၿငိမ္းရဲ႕

ဦးဘၿငိမ္းရဲ႕ေကာင္းမႈနဲ႔ ျမန္မာ(က်ပ္) ေငြကို IMF က SDR(Special Drawing Rights) နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ၁၉၇၇ ကတည္းက ႏႈန္း သတ္မွတ္ထားခဲ႔ပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္း ၆ ေဒၚလာ ေက်ာ္ေက်ာ္ သတ္မွတ္ခဲ့တာ။ ဒို႔ျမန္မာ႔ ဆိုရွယ္လစ္ကြ ဆိုတဲ့၊ မာနနဲ႔ နည္းနည္းမွ မေလ်ာ့တန္း ကိုင္ထားခဲ့တာ ၂၁ ရာစုထဲ ဝင္လာတဲ့အထိပဲ

ေကာင္းမႈ နဲ႔ ျမန္မာ(က်ပ္) ေငြကို IMF က SDR (Special Drawing
Rights) နဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ၿပီး ၁၉၇၇ ကတည္းက ႏႈန္း သတ္မွတ္ ထားခဲ့ပါတယ္။ အၾကမ္းဖ်င္း ၆ ေဒၚလာ ေက်ာ္ေက်ာ္ သတ္မွတ္ခဲ့တာ။ ဒို႔ျမန္မာ႔ဆိုရွယ္လစ္ကြဆိုတဲ့၊ မာနနဲ႔
နည္းနည္းမွ မေလ်ာ့တန္း ကိုင္ထားခဲ့တာ ၂၁ ရာစုထဲ ဝင္လာတဲ့အထိပဲ။

ဒီေတာ့ (က်ပ္) နဲ႔ ေဒၚလာ လဲလွယ္ႏႈန္း (၃) မ်ိဳးျဖစ္ လာပါေတာ့တယ္။ တသက္လံုး မေျပာင္းႏိုင္ေတာ့တဲ့ တရားဝင္ ႏႈန္းက တခု၊ ကပ္စတန္ (Custom) ႏႈန္းက တေဒၚလာ ၄ဝဝ ဝန္းက်င္ႏႈန္းကတစ္ခုနဲ႔ တကယ္ အသံုးျပရတဲ့ ေမွာင္ခို ႏႈန္းရယ္လို႔ ျဖစ္လာပါတယ္။ ဒီၾကားထဲ FEC လို႔ေခၚတဲ့ ေဒၚလာအတုက ဝင္လာျပန္ေတာ့ သူ႔ရဲ႕ လဲလွယ္ႏႈန္းကလည္း ပါလာရျပန္တာေပါ့။


ကမၻာ့ေငြေၾကးစံနစ္

ႏုိင္ငံတိုင္းမွာ ဗဟိုဘဏ္ဆိုတာရွိပါတယ္။ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ေငြစကၠဴ (သို႔) ပိုက္ဆံကို ဒီဗဟိုဘဏ္ကပဲ ႐ိုက္ထုတ္ရ
ပါတယ္။ အရင္က ႐ိုက္ထုတ္ခ်င္တိုင္း ႐ိုက္ထုတ္လို႔မရပါ။ ၁၉၂ဝ ခုႏွစ္မ်ားအထိ ႏုိင္ငံတခုရဲ႕ ေငြစကၠဴကို
ေထာက္ပံ့ႏိုင္ဖို႔ (ေရႊ) ေနာက္ခံထားတဲ့ စံနစ္ကို အသံုးျပဳခဲ့ၾကပါတယ္။

ဒုတိယကမၻာစစ္ၾကီးအၿပီး ၁၉၄၄ ခုႏွစ္၊ ဇူလိုင္လ မွာ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ နယူးဟန္ရွယ္ျပည္နယ္ ဘရန္တင္ဝုဒ္
(Bretton Woods) ဆိုတဲ့ ႏုိင္ငံတကာ အစည္းအေဝးပြဲက IMF နဲ႔ ကမၻာ့ဘဏ္တို႔ကို ထူေထာင္ခဲ့ၾကၿပီး ကမၻာ့
ေငြစကၠဴေတြက အေမရိကန္ ေဒၚလာကို ေျပာင္းႏုိင္ၿပီး၊ အေမရိကန္ ေဒၚလာက (ေရႊ)ကို ျပန္ေျပာင္းေပးႏုိင္တယ္
ဆိုတဲ့ “ကမၻာ့ေငြေၾကးစံနစ္” ေပၚေပါက္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ ေဒၚလာဟာလည္း ကမၻာ့ေငြစကၠဴ Global Currency အျဖစ္ ရပ္တည္ေနႏုိင္ခဲ့တာ ယေန႔အထိပါပဲ။ ၁၉၇၁ ခုႏွစ္မွာ သမၼတနစ္ဆင္က ေရႊကို ျပန္ေျပာင္း ႏိုင္တယ္ဆိုတဲ့ သေဘာ တူညီခ်က္ကို ရပ္ဆိုင္းလိုက္တယ္။

တျခားႏုိင္ငံေတြက ျမန္မာႏုိင္ငံက ဓါတ္ေငြ႔ေတြဝယ္ရင္ ေဒၚလာေပးၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံက တခါ တျခားႏုိင္ငံက ထြက္ကုန္ပစၥည္းျပန္ဝယ္ရင္ ေဒၚလာပဲ ေပးရပါတယ္။ လြယ္လြယ္ေျပာရရင္ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံဟာ ကမၻာမွာ
အႀကီးဆံုး စီးပြားေရးႏုိင္ငံ၊ အခိုင္မာဆံုး၊ အတည္ၿငိမ္ဆံုးႏုိင္ငံ၊ ဒါ့ေၾကာင့္ေဒၚလာကို (စံ) အျဖစ္ထားၿပီး၊ ေဒၚလာကို ၾကားခံထားကာ ႏုိင္ငံတကာ ကုန္သြယ္မႈ ျပဳၾကရပါတယ္။ ေနာက္တနည္းေျပာရရင္ ျမန္မာက်ပ္ဆိုရင္ လူေတြ အားမကိုးရဲ၊ မယံုရဲဘူး၊ ေဒၚလာဆိုရင္ ယံုတယ္၊ ကိုင္ရဲတယ္ေပါ့။


ဗဟိုဘဏ္

ႏုိင္ငံရဲ႕ ေငြစကၠဴကို ႐ိုက္ထုတ္ရတဲ့ တာဝန္ေၾကာင့္ တိုင္းျပည္အတြင္းမွာ လည္ပတ္ေနတဲ့ ေငြသား ပမာဏ
(Liquidity) ကို ဗဟိုဘဏ္က ထိန္းခ်ဳပ္ရပါတယ္။ ဥပမာ ဝိုင္တူးေက (Y2K) လို႔ ေခၚၾကတဲ့ ရာစုႏွစ္ေျပာင္းတဲ့
အႏွစ္ ၂ဝဝဝ ျပႆနာ ကာလက အေမရိကန္ဗဟိုဘဏ္က အကယ္၍မ်ား လူေတြလန္႔ၿပီး ေငြေၾကး လည္ပတ္မႈ
ျပႆနာေပၚခဲ့ေသာ္ ေငြေၾကး လံုလံုေလာက္ေလာက္ရွိေအာင္ ဗဟိုဘဏ္ ခြဲေတြမွာ အပိုေဒၚလာေတြ အဆင္သင့္
ျပင္ထားခဲ့ ရတယ္။

တခါအေမရိကန္ စီးပြားေရး တဟုန္ထိုး တိုးတက္ေနတဲ့ (Boom) ကာလကေန ေလပူေပါင္း ေပါက္ကြဲသြားသလို
(Bust) ကာလ ေရာက္ခဲ့ရင္ ဗဟိုဘဏ္ေတြကပဲ အတိုးႏႈန္းကို ေလ်ာ့ေပးရျပန္တယ္။ အတုိးႏႈန္း နည္းရင္ ေငြေခ်းခ
ေလ်ာ့သြားေတာ့ ေငြမ်ားမ်ား ေခ်းလာၾကေတာ့ ေငြလည္ပတ္မႈမ်ားလာၿပီး စီးပြားေရး ျပန္ဦးေထာင္ လာတာေပါ့။

အေၾကာင္းက ဝုန္းဆို စီးပြားေရး ပူေပါင္းေပါက္တာျဖစ္ျပီး စီးပြားေရးက်ၿပီ ဆိုတာနဲ႔ ကုမၸဏီေတြဟာ အသံုးရပ္၊ အလုပ္သမားေတြေလ်ာ့၊ ရွိတဲ့လက္က်န္ေငြကို ျခဳိးျခံ ၾကရတာေၾကာင့္ အေရာင္းအဝယ္ေတြထိုင္း၊ အလုပ္လက္မဲ့
ေတြ ေပါလာေတာ့ လူေတြကလည္း စိုးရိမ္စိတ္နဲ႔ အသံုးေလ်ာ့ၾကကာ တိုင္းျပည္ စီးပြားေရးက်ၿပီး မကိုင္တတ္ရင္ စီးပြားေရးကပ္ ဆိုက္တတ္ပါတယ္။

ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈ မ်ားေနရင္လည္း ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈ (Inflation) ျဖစ္တတ္ပါတယ္။ ေငြေၾကး ေဖါင္းပြမႈဟာ စီးပြားေရးတိုးတက္မႈနဲ႔ ဒြန္တြဲပါမလာရင္ ကုန္ေစ်းႏႈန္းေတြတက္၊ လစာကမတိုးနဲ႔ တိုင္းသူ ျပည္သားေတြ ဒုကၡေရာက္တတ္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ဗဟိုဘဏ္တိုင္းရဲ႕ အဓိကပစ္မွတ္ဟာ ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈ ကို ႏိုင္ေအာင္
ကိုင္ႏုိင္ဖို႔ အေၾကာင္းျဖစ္လာရပါတယ္။

ေနာက္တခါ စီးပြားေရး ေကာင္းလို႔ ႏုိင္ငံျခားက ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈမ်ားလို႔ ႏုိင္ငံျခားေငြ မ်ားမ်ားဝင္လာရင္ မိမိေငြစကၠဴနဲ႔
ျပန္လဲလွယ္ေပးရေတာ့ ျပည္တြင္း လည္ပတ္ဖို႔ ေငြေလ်ာ့သြားရင္ မိမိရဲ႕ ေငြတန္ဖိုးဟာ ျမင့္တက္ လာတတ္ ပါတယ္။ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးမွာ အားလံုးဟာ ဝယ္အား၊ ေရာင္းအား Supply & Demand အေပၚမူတည္တာပဲ။ တိုင္းျပည္ထဲမွာ ေငြလည္ပတ္မႈဟာ အတိုင္းတာတခု အထိပဲရွိတယ္။ ဒီမွာတိုင္းျဝည္ ေငြသား (ေငြစကၠဴ)
အဝယ္အား Demand မ်ားလာရင္၊ ဝယ္အားတက္လာရင္၊ ေငြတန္ဖိုးလည္း တက္လာတာပါ။

ဒီလိုျမင့္တက္လာရင္ ျပည္ပပို႔ကုန္ေစ်းကြက္ကို ထိခိုက္လာပါတယ္။ ဥပမာ ဆန္ဝယ္တဲ့ ႏုိင္ငံျခား ကုမၸဏီဟာ တလဆန္တန္ခ်ိန္ ၁ဝဝ ဝယ္တယ္ဆိုပါစို႔။ တေဒၚလာ ၁,ဝဝဝ က်ပ္ကေန တေဒၚလာ ၈ဝဝ က်ပ္ျဖစ္သြားရင္ သူ႔အတြက္ ျမန္မာဆန္ဟာ ေစ်းၾကီးသြားၿပီ။ ဒါဆို ျမန္မာဆန္ဟာ ထိုင္းဆန္နဲ႔ ေစ်းတူသြားရင္ ထိုင္းဆန္ကို ဝယ္ခ်င္ ဝယ္မွာေပါ့။ ျမန္မာဆန္က ေစ်းအသာ မရေတာ့ဘူး။ ၂ဝ၁၁ ၊ ဇူလိုင္လ ၂၂ရက္ေန႔ သတင္းတခုမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စပါးထြက္ႏႈန္း တိုးလာေသာ္လည္း ျပည္ပသို႔ ဆန္တင္ပို႔မႈဟာ သံုးပံုႏွစ္ပံု က်ဆင္းလာခဲ့တယ္လို႔ ဖတ္လိုက္ရပါတယ္။
ျမန္မာက်ပ္ေငြ တန္ဖိုးတက္မႈရဲ႕ ရလဒ္တခုပါပဲ။

ဒီလုိပဲ ျမန္မာျပည္မွာ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ထုတ္တာ တစီးကို ၁ဝဝ,ဝဝဝ က်ပ္ ကုန္က်စရိတ္ရွိတယ္ ဆိုပါစို႔။ ဒါက တ႐ုတ္ေမာ္ဒယ္ေတြ။ ထိုင္းကသြင္းလာတဲ့ ဟြန္ဒါ စီးခ်င္ေပမဲ့ ၁၂ဝ,ဝဝဝ၊ မို႔ ဝယ္သူကမတတ္ႏုိင္။ ျမန္မာျပည္ထုတ္ တ႐ုတ္ေမာ္ဒယ္၊ ျမန္မာျဖစ္ကိုပဲ ၾကိတ္မွိတ္ စီးေနရတယ္။ ေဟာ ေဒၚလာေစ်းက်ၿပီး၊ ေဒၚလာ ေစ်း ၈ဝဝ က်ပ္
ျဖစ္ေတာ့ ဟြန္ဒါ ေစ်းလည္း က်ပ္ ၁ဝဝ,ဝဝဝ၊ ျမန္မာျပည္ထုတ္ တ႐ုတ္ေမာ္ဒယ္လည္း ၁ဝဝ,ဝဝဝ ဆိုေတာ့ အရင္စီးခ်င္ေနတဲ့ ဟြန္ဒါပဲ ဝယ္ေတာ့မေပါ့။ ဒီေတာ့ ျမန္မာျပည္ထုတ္ ေမာ္ေတာ္ဆိုင္ကယ္ေတြ အေရာင္း က်လာ
ေတာ့၊ အလုပ္ သမားေတြေလ်ာ့ရေတာ့မယ္။ မိေအးႏွစ္ခါနာ လာျဖစ္မေနဘူးလား။

ဒီေတာ့ ဗဟိုဘဏ္ေတြက မိမိအရံ၊ ရန္ပံုေငြထဲကေငြနဲ႔ ေဒၚလာေတြလိုက္ဝယ္ေပါ့။ ဒါကို Intervention၊ ဗဟိုဘဏ္ ဝင္ပါ၊ ဝင္ကယ္ျခင္းလို႔ ေခၚပါတယ္။ ေလာေလာဆယ္ အေမရိကန္နဲ႔ ဥေရာပႏုိင္ငံေတြ အေႂကြး ထူလာၿပီး သူတို႔ေငြစကၠဴေတြ ေစ်းက်လာေတာ့ ဂ်ပန္ ယန္း Yen က ေစ်းတက္လာတာေၾကာင့္ ဂ်ပန္ ဗဟိုဘဏ္က ဝင္ပါလာရတယ္။

ဗဟိုဘဏ္က အတိုးႏႈန္းကို ကစားၿပီး ေငြလည္ပတ္မႈ လက္နက္ကို ကိုင္ၿပီး ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈ မွ်တေအာင္
လုပ္ၿပီး တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို ပဲ့ထိန္းေပးတာ၊ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း မွ်တတည္ၿငိမ္ေအာင္ လုပ္ေဆာင္တာေတြကို
ေငြေၾကးေပၚလစီ (Monetary Policy) လို႔ ေခၚပါတယ္။

ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္ဖို႔ဟာ အစိုးရကလည္း ဝင္ေငြနဲ႔ထြက္ေငြ မွ်မွ်တတ သံုးတတ္ဖို႔လိုပါတယ္။ အစိုးရ အတြက္ ဝင္ေငြဟာ ႏွစ္နည္းပဲရွိပါတယ္။ အခြန္ေကာက္ ဒါမွမဟုတ္ ေငြေခ်း။ ေငြေခ်းတာမ်ားရင္ ဒုကၡေတြ႔ၿပီး စီးပြားေရး ထိလိုက္လာတတ္တယ္။ စီးပြားေရးက်ရင္ လူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈမရရင္ အရင္းရွင္ စံနစ္မွာ ငါးပါးေမွာက္တာပဲ။

အစိုးရဘတ္ဂ်က္က ဝင္ေငြနဲ႔မမွ်ရင္ ဘတ္ဂ်က္ လိုေငြ ျပရင္ ေငြေခ်းရေတာ့မယ္။ တခါ အစုိးရ လိုေငြေၾကာင့္ အခြန္တိုးေကာက္ျပန္ရင္ လုပ္ငန္းေတြ ဝင္ေငြထိခိုက္ရင္ အလုပ္သမားေတြေလ်ာ့ စီးပြားေရး က်ဆင္းႏိုင္ပါတယ္။
ဒီလို အစိုးရသံုးေငြ၊ အခြန္ေကာက္ျခင္းနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ စီးပြားေရး ေပၚလစီကို Fiscal Policy လို႔ ေခၚပါတယ္။

အစိုးရသံုးေငြဟာ ဝင္ေငြထက္မ်ားၿပီး ေငြလိုလုိ႔ ေငြေခ်းတာမ်ားလာရင္၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕စီးပြားေရး အေျခမခိုင္ရင္
ေငြတန္ဖိုးကို ထိခိုက္ေစႏုိင္ပါတယ္။ ဂရိမွာ ျဖစ္တာဒါပါပဲ။ အရင္အစိုးရေတြက ဝင္ေငြနဲ႔ထြက္ေငြ မမွ်ေအာင္
ေခ်းၿပီး၊ ေခ်းေငြေတြကို တဘက္လွည့္နဲ႔ ဝင္ေငြဆိုၿပီး လိမ္ျပခဲ့ၾကတယ္။

အေမရိကန္ အရင္းအႏွီးဘဏ္ (Investment Banks) ေတြက ပညာပါပါ ေငြေခ်းၿပီး အစိုးရေတြလိမ္ႏိုင္ေအာင္ ဝိုင္းကူၾကေပါ့။ ခုမွ ေပၚေတာ့၊ ျပႆနာက လြန္ေနၿပီ။ ျပႆနာေပၚေတာ့ ဒီအစိုးရ မယံုရဘူးဆိုၿပီး ေငြေခ်းသူေတြက အတိုးႏႈန္းေတြတင္လာတာ၊ အတိုးႏႈန္း ၇ ရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္သြားတယ္။ ေခ်းထားတာမ်ား၊ ႏုိင္ငံက ေသးေတာ့ အတိုးႏႈန္း ၇ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္ရင္ အတိုးေပးရတာ မ်ားတာမို႔ အစိုးရကမခံႏုိင္ေတာ့ဘူး။ ဒါေၾကာင့္ ဂ်ာမန္နဲ႔
့ျပင္သစ္တုိ႔က ဦးေဆာင္ၿပီး အီးယူးက ဝင္ကူ၊ ေငြဝင္ေခ်းရတာ။ ဂရိျပႆနာ မရွင္းႏုိင္ရင္ ယူ႐ိုပါ ထိလာေတာ့မယ္
ေလ။ အရင္းရွင္စံနစ္မွာ ယံုၾကည္ရမႈ (Credibility) ဟာ သိပ္တန္ဖိုးၾကီးပါတယ္။


မက္ခ႐ို စီးပြားေရး (Macro Economy)

ဒီလို တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးကို တတိုင္းျပည္လံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ၾကည့္ၿပီး ကိုင္တြယ္တာကို မက္ခ႐ိုအဆင့္
စီးပြားေရး (Macro Economy) လို႔ေခၚပါတယ္။ ဒီအဆင့္မွာ ဗဟိုဘဏ္က ေငြေၾကးေပၚလစီ (Monetary Policy) အတြက္ တာဝန္ရွိၿပီး အစိုးရကေတာ့ အစိုးရသံုးေငြ ဘတ္ဂ်က္နဲ႔ (Fiscal Policy) အတြက္ တာဝန္ယူရပါတယ္။ ဒီေပၚလစီႏွစ္ခု ဟန္ခ်က္ညီမွ တိုင္းျပည္ေငြေၾကး တည္ၿငိမ္ၿပီး စီးပြားေရးလည္း တည္ၿငိမ္႐ံုမက တိုးတက္မႈရွိမွ အရင္းရွိသူ၊ ရင္ႏွီးမယ့္သူေတြက စိတ္ဝင္စားၾကေတာ့ မွာေပါ့။ ဒါမွ FDI (Foreign Direct Investment) လို႔
ေခၚတဲ့ ႏိုင္ငံျခားမွ ေငြရင္းျမႇဳပ္ႏွံမႈေတြ ေပါမ်ားလာၿပီး စက္႐ံုေတြေဆာက္၊ အလုပ္သမားေတြအလုပ္ရ၊ ေခတ္မီ အတတ္ပညာေတြ ျပန္႔ပြားလာ၊ စီးပြားေရး ေခါင္းေထာင္လာႏုိင္မွာေပါ့။


အမ်ားနဲ႔မတူတဲ့ ျမန္မာျပည္

ႏုိင္ငံအမ်ားအားျဖင့္မွာ ျပည္တြင္းလည္ပတ္တဲ့ ေငြသားဟာ ဗဟိုဘဏ္နဲ႔ပဲ ဆိုင္ပါတယ္။ လြပ္လပ္တဲ့ ႏုိင္ငံေတြမွာ ဗဟိုဘဏ္ေတြဟာ သီးျခား ရပ္တည္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဥပမာ အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္၊ ဂ်ပန္ဗဟိုဘဏ္၊ ထိုင္း ဗဟိုဘဏ္ေတြဟာ လြတ္လြတ္လပ္လပ္ ဆံုးျဖတ္လုပ္ေဆာင္ခြင့္ ရွိၾကတယ္။ အာဏာရ အစိုးရက အမိန္႔ေပးပိုင္ခြင့္
မရွိ။ တ႐ုတ္ႏုိင္ငံကေတာ့ အားလံုး ကြန္ျမဴနစ္ပါတီက အုပ္စီး ဦးေဆာင္တာဆိုေတာ့ ေနာက္ဆံုးပါတီ ေခါင္းေဆာင္
ေတြပဲ ပါဝင္လာတာပါပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံကေတာ့ ၁၉၆၂ ခုႏွစ္ကစၿပီး စစ္အစိုးရက အုပ္ခ်ဳပ္တာဆိုေတာ့ကာ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ေစခိုင္းရာ လုပ္ၾကရတာပါပဲ။ ျပႆနာက ျမန္မာစစ္ဗိုလ္ေတြက စီးပြားေရး နားမလည္ၾက။

ခ်စ္တီးေတြဆီက ေငြလႊဲစံနစ္ ဟြန္ဒီ ဟာလည္း ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ က်န္ရစ္ခဲ့တယ္။ Remission လို႔ ေခၚတဲ့ ျပည္ပမွာ အလုပ္လုပ္ေနၾကတဲ့ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံေငြျပန္ပို႔ရင္ တျခားႏုိင္ငံေတြမွာလို ဘဏ္ကေနပဲ ေငြမလႊဲ
ၾကဘဲ ဟြန္ဒီနဲ႔ လဲႊၾကတာမ်ားပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြလည္ပတ္မႈမွာ တရားဝင္ ဘဏ္စံနစ္ အျပင္မွာရွိတဲ့ ဟြန္ဒီ စံနစ္ကိုလည္း ေမ့ထားလို႔ မရ။


မဆလ အေမြ

ဦးေနဝင္းရဲ႕  ျမန္မာ့ဆိုရွယ္လစ္ လမ္းစဥ္ပါတီေခတ္မွာ စီးပြားေရးလမ္းစဥ္ ေပၚလစီအတြက္ ဦးဘၿငိမ္ရဲ႕ စာတမ္းနဲ႔ ဦးခ်မ္းေအး (ေမာင္စူးစမ္း)ရဲ႕ စာတမ္း ႏွစ္ခု ၿပိဳင္တင္ရာ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေနဝင္းက ဦးဘၿငိမ္ စာတမ္းကိုေရြးခ်ယ္ခဲ့ ပါတယ္။ ဦးဘၿငိမ္ဟာ ထိုစဥ္က ေတာ္လွန္ေရးေကာင္စီမွာ နံပတ္ႏွစ္ အဆင့္ရွိတဲ့ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္တင္ေဖရဲ႕ ဆရာ၊ ဗိုလ္မႉးခ်ဳပ္ တင္ေဖဟာ ကုန္သြယ္ေရး ဝန္ႀကီးလည္း ျဖစ္တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ စီးပြားေရးကို ဦးဘၿငိမ္ လက္ထဲဝကြက္ အပ္ခဲ့ၾကတယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။

ဦးဘၿငိမ္ရဲ႕ ခ်ဳပ္ကိုင္မႈေအာက္မွာ စက္႐ံုအလုပ္႐ံု စီးပြာေရး ထုတ္ကုန္မႈေတြ အားလံုးကို မာ့စ္ဆိုရွယ္လစ္ အသိနဲ႔ အားလံုးျပည္သူပိုင္ သိမ္းလိုက္တာ၊ တိုင္းျပည္ရဲ႕ ထုတ္ကုန္ေတြက်၊ ပစၥည္းေတြ ရွားပါး၊ ျပည္သူေတြ ဒုကၡေရာက္ လိုက္ၾကတာ။ ဖဆပလ ဒီမိုကေရစီေခတ္က ကမၻာ့ဆန္အထြက္ဆံုး ႏုိင္ငံစာရင္းဝင္၊ အေရွ႕ေတာင္အာရွမွာ အလား အလာအရွိဆံုး ႏုိင္ငံကေန ဦးေနဝင္း ဆိုရွယ္လစ္ေခတ္ ဆံုးကာနီးမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ ကမၻာ့ အဆင္းရဲ ဆံုးႏုိင္ငံ စာရင္းဝင္အျဖစ္ ႏွစ္ျပန္ဂၽြမ္းထိုးၿပီး သက္ဆင္းခဲ့ရပါတယ္။

ျပည္တြင္း ထုတ္ကုန္ မရွိေပမယ့္ လူရွိရင္သံုးစြဲမႈ ဆိုတာရွိမွာပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဦးေနဝင္း၊ ဦးဘၿငိမ္တို႔ ေက်းဇူးနဲ႔ ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ ျမန္မာႏုိင္ငံအတြက္ ပစၥည္းေတြထုတ္ဖို႔ စက္႐ံုႀကီးေတြေပၚ၊ ထိုင္း အီလစ္ေတြ ခ်မ္းသာသည္ထက္ ခ်မ္းသာဖို႔ အေၾကာင္းတခု ျဖစ္လာပါတယ္။ Outsourcing လို႔ေခၚတဲ့ တျခားတေနရာကို ေျပာင္းမွာတဲ့ စံနစ္ဟာ အေမရိကားမွာ ေနာက္မွ ေခတ္စားလာတာ ဦးေနဝင္းတုိ႔က ၁၉၆ဝ၊၁၉၇ဝ ခုႏွစ္ေတြကတည္းက တတိုင္းျပည္လံုး အတိုင္းအတာနဲ႔ ထိုင္းကို Outsource လုပ္ခဲ့ၾကတာ။

ဒါေၾကာင့္ မဆလ ေခတ္မွာ တရားဝင္ စီးပြားေရးက ႐ုပ္ျပ၊ တကယ္ျပည္သူေတြ အသက္ဆက္ ေနႏိုင္တာက
ေမွာင္ခို စီးပြားေရး ေစ်းကြက္ေၾကာင့္လို႔ ျငင္းခ်က္ ထုတ္ႏုိင္ပါတယ္။

စီးပြားေရးကို မကိုင္တြယ္တတ္၊ တည္ၿငိမ္ေအာင္ မထိန္းႏိုင္ရင္ အဲဒီႏုိင္ငံရဲ႕ ေငြစကၠဴကို ဘယ္သူ ယံုၾကည္မႈ ရွိမလဲ။ ဒီေတာ့ ျမန္မာက်ပ္ရဲ႕တန္ဖိုးဟာ က်သထက္က်၊ ပစၥည္းတန္ဖိုးေတြ တက္ေပါ့။ ဒီေတာ့ ဦးေနဝင္းရဲ႕ ဝါဇီ စက္႐ံုကေန အစိုးရ မင္း အာဏါနဲ႔ လိုသေလာက္ ႐ိုက္ထုတ္လိုက္တာ ဘိုးဘိုးေအာင္ တန္ခိုးနဲ႔ ဝလံုးေတြ တိုးသထက္ တိုးလာပါေတာ့တယ္။

တဘက္က လည္ပတ္ေငြ က်ပ္ေတြက ေဖါင္းပြ၊ တဘက္ကလည္း မဆလစိတ္ဓါတ္နဲ႔ ေမွာင္ခိုေတြ ခ်မ္းသာလာ
တာကို မနာလိုစိတ္နဲ႔ Demonetization လို႔ေခၚတဲ့ ေငြစကၠဴတခ်ိဳ႕ တရားမဝင္ေတာ့ဆိုၿပီး ေၾကညာခဲ့တယ္။ အမွန္က လုပ္ကြက္ မရွိေတာ့ အစိုးရ အာဏာနဲ႔ မတရားဗိုလ္က်ၿပီး ပိုလ်ံေနတဲ့ ေငြေတြကို ျပန္သိမ္းတာပဲ။ ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈ Inflation ကို အာဏာနဲ႔ ကိုင္တာပဲ။ ဆင္းရဲရျခင္း ဇစ္ျမစ္ကို ဝါဒဆြဲနဲ႔ အရင္းက မကိုင္ဘဲ ရွည္လာတဲ့ အကိုင္းေတြကို လိုက္ျဖတ္ေတာ့ ျပန္ထြက္၊ တခါျပန္ျဖတ္နဲ႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြ ခါးစည္းခံခဲ့ၾကရတယ္။

တခါ ဦးဘၿငိမ္းက ေနာက္ဆံုး လိုခ်င္တဲ့ နံပတ္ေတြကိုေရြးၿပီးမွ သူ႔တပည့္ေတြကို ၾကားက နံပတ္ေတြ ရေအာင္
ျဖည့္ခိုင္းၿပီး တိုင္းျပည္နဲ႔ ကမၻာႀကီးကို တြင္တြင္ညာခဲ့ပါတယ္။ ဥပမာ ျပည္တြင္းထြက္ကုန္ (GDP) ဟာဒီႏွစ္မွာ
တႏွစ္ ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္း တိုးေစသတည္းလို႔ ဦးဘၿငိမ္က ဆံုးျဖတ္ရင္ တပည့္ေတြက ရွာၾကံၿပီး ရွစ္ရာခိုင္ႏႈန္းရေအာင္ လိုက္ျဖည့္ၾကေပါ့။ လက္ေတြ႔ မက်တဲ့ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းကို ဆိုရွယ္လစ္ မာနနဲ႔ အေသကိုင္ ထားၿပီး ဒီလဲလွယ္ႏႈန္းနဲ႔
ေဖၚျပထားတဲ့ စာရင္းဇယားေတြဟာ ဘယ္မွာ အဓိပၸါယ္ရွိမွာလဲ။

စစ္တပ္ေခတ္ အဆက္ဆက္ ဒီေငြလဲလွယ္ႏႈန္းကို ဆက္ကိုင္ထားၾကတယ္။ အဆိုးဆံုးက ဦးဘၿငိမ္ရဲ႕ စာရင္း
လိမ္ျပတဲ့ ဇာတ္ကို ဆက္ကေနၾကရတယ္။ ေစ်းကြက္ စီးပြားေရး စံနစ္မွာ ဝယ္သူက ေရြးပိုင္ခြင့္ ရွိပါတယ္။ ဆိုရွယ္လစ္စံနစ္နဲ႔ မတူတာက ဆိုရွယ္လစ္ စီးပြားေရးစံနစ္မွာ အစိုးရကသာ အားလံုးကို ဆံုးျဖတ္တာ။

ေစ်းကြက္ စီးပြားေရးစံနစ္မွာ ဝယ္သူ ဝယ္ခ်င္လာေအာင္၊ ေငြရင္းရွိသူေတြ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီး ခ်င္လာေအာင္ ဆိုင္ရွင္ေတြဟာ သူတို႔ပစၥည္းေတြကို ခင္းက်င္းျပသရသလို အစိုးရေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကုမၸဏီေသာ္ လည္းေကာင္း သူတို႔ရဲ႕ စီးပြာေရး အေျခအေနကို ေျဗာင္လူသိရွင္ၾကား သိသာေအာင္ ခင္းက်င္းျပၾကရပါတယ္။

တခါ ႏုိင္ငံျခားက ရင္းႏီွးေငြလုိခ်င္ရင္ သူတို႔အျမတ္ရလို႔ ေငြျပန္ထုတ္လိုလွ်င္ လြယ္လြယ္ကူကူ ထုတ္ႏုိင္ေအာင္
ႏုိင္ငံေတာ္ အစိုးရက ေဆာင္ရြက္ေပးႏုိင္ရပါတယ္။ ဦးဘၿငိမ္ အေသ ဆြဲကိုင္ထားတဲ့ ေငြလဲလွယ္ႏႈန္းနဲ႔ စာရင္းဇယား အလိမ္ေတြမ်ိဳးနဲ႔ဆို ဘယ္သူလာၿပီးယံုၿပီး ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ရင္းႏွီးခ်င္ေတာ့မွာလဲ။

ဒါေၾကာင့္ စီးပြားေရးကို နည္းမွန္လမ္းမွန္ျဖစ္ေအာင္ ၾကံေဆာင္ေတာ့မယ္ဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ က်ပ္ေငြလဲလွယ္ႏႈန္း
ကို မကိုင္လို႔မရပါ။ လက္ေတြ႔က်တဲ့၊ သဘာဝက်တဲ့ ေငြလဲႏႈန္းနဲ႔ တြက္ထားတဲ့ အစိုးရ ဘတ္ဂ်က္၊ ျပည္တြင္းထုတ္ကုန္ (GDP)၊ ႏုိင္ငံျခားတင္ပို႔မႈထြက္ကုန္၊ သြင္းကုန္စာရင္းဇယားေတြဟာ မွန္ကန္မႈရွိၿပီး၊ ယံုၾကည္စဖြယ္ရွိကာ ထင္သာ
ျမင္သာရွိလာမွ အရင္းအႏွီးရွိသူေတြက ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ လာရင္းႏွီးလိုၾကေတာ့မွာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဦးျမင့္ရဲ႕ စာတမ္းမွာ မက္က႐ိုစီးပြားေရး ျပင္ဆင္မႈလို႔ ပါတာပါ။


လက္ရွိျပႆနာ

လက္ရွိ က်ပ္ ေငြေစ်းတက္ၿပီး စီးပြားေရးျပႆနာေပၚရတာ လူလုပ္တဲ့ျပႆနာလုိ႔ ေျပာရပါတယ္။ အဓိက အေၾကာင္းက ေပၚလစီခ်တဲ့ တာဝန္ရွိသူေတြ ခ်မွတ္တဲ့ေပၚလစီေတြေၾကာင့္လုိ႔ ျငင္းဆိုလို႔ ရႏိုင္ပါတယ္။ က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဦးဘၿငိမ္လက္ထက္ ကတည္းက စီးပြားေရး ေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္တဲ့ ေနရာမွာ
တိုင္းျပည္ အထိနာမယ္ ၊ မနာဘူး၊ ေနာက္ဆက္တြဲ ျဖစ္ေေပၚႏုိင္တဲ႔ ျပႆနာေတြကို  ထည့္သြင္း စဥ္းစားတာ ထက္၊ ေပၚလစီ ခ်မွတ္သူေတြ ျဖစ္လိုတာကို ျဖစ္သလို ခ်မွတ္ၾကတဲ့ အက်င္႔ဟာ အ႐ိုးထိဆြဲေနၾကတယ္။ သံုးဆြဲေနတဲ႕ ေငြစကၠဴတခ်ိဳ႕ တရားမဝင္ေတာ့ဘူးလို႔ ေၾကျငာရဲတာက သက္ေသထူခဲ့ၿပီပဲ။

ႏုိင္ငံတိုင္းဟာ မိမိတို႔ႏုိ္င္ငံကို ယံုၾကည္မႈရွိေအာင္ ၾကိဳးစားၾကရတယ္။ ကမၻာ႔ဘဏ္တုိ႔လို အိုင္အမ္အက္စ္ (IMF)
တို႔လို ကမၻာ့အဖြဲ႔အစည္းေတြဆီက ေငြေခ်းၾကရင္ ၾကိဳးစားၿပီး ျပန္ေပးၾကတယ္။ ဦးေနဝင္း အုပ္ခ်ဳပ္တဲ့ ႏွစ္ဦးကာလ
ေတြမွာ မာနနဲ႔ ဒီကမၻာ႔ အဖြဲ႔အစည္းေတြဆီက ေငြမေခ်းဘူး။ အဆံုးပိုင္းမွာ ေငြေခ်းတာ ေဒၚလာ ၆ဘီလ်ံ ဖိုးေလာက္ အေႂကြးတင္တယ္။ အေႂကြးမ်ားလာရင္ ဘယ္သူမဆို အတိုး ေပးရတဲ့ ဝန္ပိလာတယ္။ ဒီေတာ့ ဦးဘၿငိမ္းက ခပ္မိုက္မိုက္ပဲ မေပးဘူးကြာဆိုၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲ့တယ္။

ရလဒ္က ဒီေန႔အထိ ျမန္မာႏုိင္ငံကို ကမၻာ့ေငြးေၾကး အဖြဲ႔အစည္းေတြက ေငြမေခ်းႏုိင္ေတာ့ဘူး။ စီးပြားေရး ပိတ္ဆို႔မႈ (Sanction) ေၾကာင့္ တခ်ိဳ႕ဘဏ္ေတြက ေငြမေခ်းရဲဘူး။ ေခ်းရဲတဲ့ တ႐ုတ္ဘဏ္ေတြကလည္း သာမန္ထက္ အတိုး ပိုယူတယ္။ ဒီလိုအေျခအေနမွာ ကမၻာ့ဘဏ္တို႔ ဆီကသာ ေငြေခ်းႏုိင္ရင္ အတိုး သက္သာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္
ေရွ႕ေနာက္မစဥ္းစားဘဲ၊ ဦးေနဝင္းတို႔ေခတ္က လူႀကီးေတြက မိမိအလိုနဲ႔ မိမိမာနကိုသာ ေရွ႕ထားၿပီး ဆံုးျဖတ္ခဲ့ၾက
တဲ့ အတြက္ တိုင္းျပည္ နာခဲ့ရတယ္။


ျပည္တြင္းဘဏ္အတိုးႏႈန္း

က်ေနာ္တို႔ ျမန္မာႏုိင္ငံသားေတြဟာ ေငြေၾကးႏႈန္းနဲ႔ ပတ္သက္

ေငြေၾကးတည္ၿငိမ္ဖို႔ဟာ အစိုးရကလည္း ဝင္ေငြနဲ႔ ထြက္ေငြ မွ်မွ်တတ သံုးတတ္ဖို႔ လိုပါတယ္။ အစိုးရ အတြက္ ဝင္ေငြဟာ ႏွစ္နည္းပဲ ရွိပါတယ္။ အခြန္ေကာက္ ဒါမွ မဟုတ္ ေငြေခ်း။ ေငြေခ်းတာမ်ားရင္ ဒုကၡ ေတြ႔ၿပီး စီးပြားေရး ထိလိုက္လာတတ္တယ္။ စီးပြားေရးက်ရင္ လူေတြရဲ႕ ယံုၾကည္မႈမရရင္ အရင္းရွင္ စံနစ္မွာ ငါးပါးေမွာက္တာပဲ

လာရင္ အနာဘက္ကခ်ည္းပဲ။ ခ်စ္တီးေတြ လက္ထက္ ကတည္းက အတိုးႏႈန္းဟာ ေခါင္ခိုက္ေနတယ္။ ခုထိ လက္သိပ္ထိုး ေငြေခ်းစားတဲ့ သူေတြဟာ တႏွစ္မဟုတ္၊တလ အတိုးႏႈန္း ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ယူၾကတယ္။ ရက္ရက္စက္စက္ပဲ။ အေမရိကန္ ဂ်ပန္ႏုိင္ငံတို႔မွာ စီးပြားေရး က်လို႔ဆိုၿပီး ဗဟိုဘဏ္ေတြက ခ်မွတ္ထားတဲ့ အတိုးႏႈန္းေတြဟာ သုည နားကပ္ေနၾကၿပီ။ အတိုးႏႈန္းနဲေတာ့ ေငြေခ်းခ ေပါတာ
ေၾကာင့္ လုပ္ငန္းရွင္ေတြ၊ စီးပြားေရးသမားေတြ ေငြမ်ာမ်ား လြယ္လြယ္ကူကူ ေခ်းႏုိင္ရင္ လုပ္ငန္းေတြ မ်ားလာၿပီး
ေအာင္ျမင္လာရေအာင္။ ဒါမွ လူေတြ အလုပ္ရႏုိင္ေအာင္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဘဏ္အတိုးႏႈန္းက ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း
တဲ့။ မမ်ားလြန္းဘူးးလား။

ဒီေတာ႔ ျပည္ပကေငြေတြ ျပည္တြင္းဝင္လာၿပီး အတိုးထိုင္စား႐ံုပဲေပါ႔။ ေနာက္ ေၾကာက္စရာ ေကာင္းတာက ဘဏ္ေတြက ဒီေလာက္ၾကီးမားတဲ့ အတိုး မေပးႏုိင္ေပမယ့္ ေနာက္ဝင္လာတဲ့ ေငြနဲ႔ ေရွ႕ကလူေတြကို ဣေႁႏၵရရ မပ်က္ေပးလို႔ ရတယ္။ ျပႆနာေပၚတာနဲ႔ အားလံုးငါးပါးေမွာက္ႏိုင္တယ္။ ဒါကို ပြန္ဇီ အေကာက္ၾကံမႈ (Ponzi Scheme)လို႔ ေခၚတယ္။ အင္မတန္ ေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္။ ဘဏ္တခုစ ၿပိဳရင္ ေတာက္ေလ်က္ လိုက္ၿပိဳရင္ စီးပြားေရး ကေမာက္ကမ ျဖစ္ႏုိင္တယ္။


စီးပြားေရး ေေပၚလစီ

ေနာက္စီးပြားေရးနဲ႔ ပတ္သက္တဲ့ ေပၚလစီခ်တဲ့ အာဏါရွိ လူစုဟာ မိမိတို႔ခ်လိုက္တဲ့ ေပၚလစီရဲ႕ ေနာက္ဆက္တြဲကို နက္နက္မေတြးၾကတာ အတိတ္မွာ သာဓက ေတြအမ်ားၾကီးရွိခဲ႔တယ္။ ႏုိင္ငံအမ်ားဟာ ကမၻာ႔ေရနံေစ်း တက္တာ
ေတာင္ ျပည္တြင္းဓါတ္ဆီေစ်း မတက္ေအာင္ ႀကိဳးစားၾကရတယ္။ အေၾကာင္းက ဓါတ္ဆီေစ်း တက္တာနဲ႔ သယ္ယူ ပို႔ေဆာင္ခ တက္ၿပီး ကုန္ေစ်းႏႈန္းတက္တာပဲ။ ခ်က္ခ်င္း ျပည္သူေတြ ခံစားရတာပဲ။

ထိုင္းႏုိင္ငံမွာ ႏုိင္ငံေရး မၿငိမ္သက္မႈေၾကာင့္ ဓါတ္ဆီေစ်း မတက္ရေအာင္ အစိုးရက ဝင္ထိန္းရတယ္။ အခုလည္း
အစိုးရ အသစ္က ဓါတ္ဆီ အခြန္ေကာက္ခံတာကို ေလ်ာ့ျပစ္လုိက္တယ္။ ႏိုင္ငံအစိုးရ အမ်ားစုဟာ ဓါတ္ဆီေစ်း ၁ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္း တက္မွာကို ပူေနၾကရတယ္။ က်ေနာ္တို႔ရဲ႕ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာေတာ့ ဓါတ္ဆီေစ်း တုိးမယ္ဆိုရင္
ျဖစ္ခ်င္တာပဲသိတယ္၊ ဝုန္းဆို ၁၀၀ ရာခိုင္ႏႈန္း (တဆ) တိုးပစ္လုိက္ဖို႔ လက္မတြန္႔ဘူး။ စီးပြားေရးကို နားမလည္႐ံု တင္ပဲလား၊ ျပည္သူေတြခံစားရမယ္ ဆိုတာကို ဂ႐ုမစိုက္တာပဲလားဆိုတာ မစဥ္းစားတတ္ေအာင္ပဲ။

နအဖ အစိုးရ ၿပီးဆံုးကာနီးမွာ ဦးေနဝင္း လက္ထက္က ျပည္သူပိုင္ သိမ္းထားတဲ့ ေျမနဲ႔ အေဆာက္အဦးေတြကို
ေလလံတင္ ေရာင္းခ် ခဲ့တယ္။ ေလလံ ေအာင္ျမင္သူေတြဟာ အခုအစိုးရအသစ္ ကာလမွာ ေငြေပးေခ်ရတယ္။ အေဆာက္အဦးေတြ ျဖစ္တာေၾကာင့္ တန္ဖိုးႀကီးတယ္။

ေဒၚလာကိုင္ထားတဲ့ ေငြရွင္ေတြ ေငြေဖၚေတာ့ ေဒၚလာေတြ ေစ်းကြက္ထဲ ၿပံဳဝင္႐ံုမက လည္ပတ္ေနတဲ့ က်ပ္ေတြ လည္ပတ္မႈက ထြက္သြားေတာ့ က်ပ္ေတြ ရွားကုန္တာေပါ့။ အစိုးရက ဒီ က်ပ္ေတြ သိမ္းထားၿပီး ႏုိင္ငံျခားက ပစၥည္း
ျပန္ဝယ္ေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔ ျပန္ဝယ္ရမွာ။ တခါလုိမွ ျပန္လဲေတာ့ ႏွစ္ခါလဲ ေနရတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေဒၚလာနဲ႔ ေခ်ခြင့္ျပဳၿပီး အရံေငြ (Reserve) အျဖစ္ ကိုင္ထားရင္ ေငြလဲမႈေၾကာင့္ မနာတဲ့အျပင္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ရွားပါးမႈ ျပႆနာကို ေျဖရွင္းဖို႔ အေထာက္အကူ မျပဳႏုိင္ဘူး။

တခါ အစိုးရက ေငြရႏုိင္တာကိုသာ ၾကည့္ၿပီး ေက်ာက္မ်က္ရတနာနဲ႔ တျခား ေလလံတင္ပြဲေတြ အၾကိမ္ၾကိမ္ က်င္းပခဲ႔တယ္။ ဒီလိုေလလံတင္ပြဲေတြ က်င္းပသူေတြက ဝင္ေငြကိုသာ ၾကည့္ေနၾကတာ ဝင္ေငြက ေဒၚလာဆိုေတာ့ က်ပ္နဲ႔ လဲရျပန္ေရာ။ ဒီအျပင္ ႏုိင္ငံျခားကလာတဲ့ အင္ဂ်ီအိုနဲ႔ က်န္တဲ့ အဖြဲ႔အစည္းေတြသံုးဖို႔ အက္ဖ္အီးစီ (FEC)
ဆိုတာ အတြက္လည္း က်ပ္ေငြ လဲေပးရျပန္တယ္။ တ႐ုတ္ေတြက (FEC) ကို အခ်ိန္တိုေလး သံုးၿပီး ျပႆနာကို
ျမင္လို႔ထင္ပါရဲ႕ ခ်က္ခ်င္း ႐ုပ္သိမ္း သြားတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ (FEC) ေဖၚထုတ္လာတာ (၁ဝ) ႏွစ္ေက်ာ္ၿပီ။

ျပႆနာက ေငြရွာတဲ့ ဌာနေတြက မိမိတုိ႔ က႑အတြက္ မိုက္က႐ို အဆင့္ (Micro Level)နဲ႔သာ ၾကည္႔ၾကၿပီး မက္က႐ိုအဆင္႔မွာ (Macro Level) ပါ ဘယ္လို သက္ေရာက္ ထိခိုက္ႏုိင္တယ္ ဆိုတာကို စဥ္းစားမိၾကပံု မေပၚဘူး။ အစိုးရအမ်ားစုဟာ ဘယ္လက္ကလုပ္တာကို ညာလက္ကမသိၾကဖူး။

လြပ္လပ္တဲ႔ ဗဟိုဘဏ္ တည္ရွိတဲ႔ တိုင္းျပည္ေတြမွာ လည္ပတ္ေငြ၊ စုေငြ၊ စတဲ့ MB, M1, M2, M3 ဆိုတာေတြကို
ေျဗာင္ေၾကျငာေလ့ ရွိပါတယ္။ အေမရိကန္ေဒၚလာ၊ ယူ႐ို၊ ဂ်ပန္ ယန္ တို႔လို ကမၻာသံုး ေငြမာေတြက လြဲလို႔ ႏုိင္ငံ
အမ်ားအားျဖင္႔ဟာ မိမိတို႔ တိုင္းျပည္အတြင္း လည္ပတ္တဲ့ ေငြသားဟာ အတိုင္းအတာတခု အထိပဲ ရွိပါတယ္။ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ႏုိင္ငံျခားေငြ ဝင္လာႏႈန္းဟာ မ်ားလာရင္ မိမိရဲ႕လည္ပတ္မႈကို ထိခိုက္လာတယ္။

တနည္းအားျဖင့္ ျပည္တြင္းေငြေၾကး လုိအားေကာင္းလာရင္ မိမိရဲ႕ ေငြရွားပါးမႈေၾကာင့္ မိမိတို႔ရဲ႕ ေငြေစ်းတက္လာ ပါတယ္။ ဒီအခ်ိန္မွာ ဗဟိုဘဏ္က ဝင္ၿပီး ပိုေနတဲ႔  အရံ ရန္ပံုေငြ (Reserve) နဲ႔ ႏိုင္ငံျခားေငြ၊ ဥပမာ ေဒၚလာကို ဝင္ဝယ္ရပါမယ္။ ဒါမွ က်ပ္ေငြ ျပန္တည္ၿငိမ္လာပါမယ္။ ဥပမာ ယေန႔ေစ်း ၆ဝဝ၊ ၇ဝဝ နဲ႔ဝယ္သိမ္းခဲ့လို႔ ဝယ္အား၊
ေရာင္းအား မွ်တလာလို႔ ၈ဝဝ၊ ၉ဝဝ ျပန္ျဖစ္ခဲ့ရင္ အစိုးရက အျမတ္ေတာင္ ရႏုိင္ပါေသးတယ္။ ဒါမွမဟုတ္ တန္ဖိုးၾကီးေသာ အတိုးးအခမ်ားကို ေဒၚလာနဲ႔ ေပးေခ် ခြင့္ျပလွ်င္လည္း က်ပ္ လုိအပ္မႈ ေလ်ာ႔သြားရင္ က်ပ္ေစ်း
ျပန္တက္လာစရာ အေၾကာင္းရွိပါသည္။  ေနာက္တနည္းမွာ (FEC) ကို ရပ္ဆိုင္းခဲ႔ပါ လွ်င္လည္း သက္သာစရာ ရႏုိင္ပါသည္။


မိတ္ျပန္ရွာရတာ ခက္တယ္ေနာ္

ျမန္မာျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြဟာ အ႐ႈံးခံ ရပ္္တည္ေနၾကရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။ ဘယ္လုပ္ငန္းမဆို ၾကာၾကာ အ႐ႈံးမခံႏိုင္ပါ။ စီးပြားေရးမွာ ေဖါက္သည္ ျပန္တည္ေဆာက္ရတာ အခက္ဆံုးပါ။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ အားသာခ်က္က
ေစ်းအသာရမႈပဲ။ ဒီအားသာခ်က္ ေပ်ာက္သြားရင္ ျပည္တြင္း လုပ္ငန္းရွင္ေတြ ျပန္ေခါင္းေထာင္ႏုိင္ဖို႔ အခက္ရွိႏိုင္ ပါတယ္။ ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ ထြက္ကုန္ေတြဟာ အရည္အခ်င္း (Quality) မွာ အားနည္းေနေသးတယ္။ ဥပမာ ျမန္မာႏိုင္ငံ
က ဆန္ဟာ လက္ရွိအေျခအေနမွာ ထိုင္းႏိုင္ငံက ဆန္ ကို မမီဘူး။


အရွင္ ထားမလား၊ ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္ (pegged) ထားမလား

ျမန္မာႏုိင္ငံရဲ႕ က်ပ္ေငြစကၠဴကို စီးပြားေရးအရ ဘာအဓိပၸပါယ္မွမရွိတဲ့ ႏႈန္းကေန တကယ္မွန္တမ္း တန္ဖိုးကိုေရႊ႔
ၿပီးတာနဲ႔ က်ပ္ကိုအရွင္ထားမလား၊ ေဒၚလာနဲ႔ခ်ိတ္ဆက္ ထားမလား ဆိုတာကို အစိုးရအေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ရပါလိမ့္
မယ္။ စီးပြားေရးစကားအရ ခ်ိတ္ဆက္ထားမႈ လုပ္တယ္ဆိုတာက ေဒၚလာဟာ Global Currency ကမၻာ႔ေငြေၾကး
ေငြစကၠဴျဖစ္တာေၾကာင့္ ေဒၚလာက်ရင္ မိမိေငြစကၠဴ လုိက္က်မယ္၊ ေဒၚလာေစ်းတက္ရင္ မိမိေငြစကၠဴ တန္ဖိုးလည္း လိုက္တက္ႏုိင္ေအာင္ မိမိေငြသားကို ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ထားျခင္းျဖစ္ပါတယ္။

ေဒၚလာအတက္အက်ေၾကာင့္ မိမိေငြသားမထိခိုက္ေအာင္ ကာကြယ္တဲ့နည္းပါပဲ။ ဥပမာ တ႐ုတ္ျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရး
ဟာ မိမိရဲ႕ ထုတ္ကုန္အေပၚမွီတဲ့ စီးပြားေရး  ျဖစ္တာေၾကာင့္ တ႐ုတ္ေတြဟာ သူတို႔ရဲ႕ စီးပြားေရးထူေထာင္တဲ့
အႏွစ္ ၃ဝ ကာလမွာ ေငြစကၠဴ ယြမ္ Yuan ကို ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ဆက္လုပ္ထားၿပီး တျခားနည္းေတြသံုးၿပီး ယြမ္ တန္ဖိုး
ကို ထိန္းထားပါတယ္။

ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ ထားတဲ့အတြက္ ေငြေၾကးေပၚလစီ Monetary policy ကစားခြင့္ ေပ်ာက္သြားပါတယ္။ တခ်ိဳ႕က တလြဲမာနထားကာ ဒါမိမိတို႔ရဲ႕ အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္အာဏာ Sovereign rights ပ်က္သုဥ္းတယ္ဆိုၿပီး မလိုလားၾကဘူး။ တ႐ုတ္ကြန္ျမဴနစ္ေတြက လက္ေတြ႔က်တယ္။ အလြတ္ေစ်းကြက္ Forex Open market မွာသာ ယြမ္ကို လြတ္လြတ္ လပ္လပ္ အရွင္ လုပ္ေစခဲ့ရင္ ေဒၚလာနဲ႔ယွဥ္တဲ့ ယြမ္အတက္အက်ဟာ ထြက္ကုန္တင္ပို႔မႈ Export ကို ထိခိုက္
ေစႏုိင္ပါတယ္။ ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ထားျခင္းျဖင့္ ယြမ္ တန္ဖိုးဟာ တည္ၿငိမ္တဲ့အတြက္ ထြက္ကုန္တင္ပို႔မႈ ေစ်းကြက္ လႈပ္လႈပ္ရွားရွား မျဖစ္ေစေတာ့ပါ။

တ႐ုတ္အစိုးရဟာ ယြမ္ အေရာင္းအဝယ္ ျပဳျခင္းကို တင္းတင္းက်ပ္က်ပ္ ထိန္းသိမ္းထားၿပီး တျခား နည္းလမ္းမ်ား သံုးကာ ယြမ္ေစ်းမတက္ေရးကို ထိန္းႏိုင္ခဲ့ပါတယ္။ အေမရိကန္ ႏုိင္ငံေရးသမားေတြနဲ႔ တခ်ိဳ႕ေသာ စီးပြးေရး ပညာရွင္ေတြက တ႐ုတ္အစိုးရဟာ မတရားနည္းနဲ႔ ယြမ္ရွိသင့္တဲ့ တန္ဖိုးထက္ ၁၅၊ ၂ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေလာက္ ႏွိမ့္ထား တယ္လို႔ စြပ္စြဲၾကပါတယ္။

တိုင္းျပည္ရဲ႕ စီးပြားေရးတိုးတက္လာသည္ႏွင့္အမွ် ထိုတိုင္းျပည္ရဲ႕ ေငြစကၠဴဟာလည္း တန္ဖိုးတက္ လာတာ
ဓမၼတာပါ။ အႏွစ္ ၃ဝ မွ် ေတာင့္ခံခဲ့ၿပီးမွာ တ႐ုတ္အစိုးရက ေဒၚလာအစား ကမၻာ့အသံုးမ်ားတဲ့ ေငြေၾကးမ်ား (ေဒၚလာ၊ေပါင္၊ ဂ်ပန္ ယန္၊ ယူ႐ို) တို႔နဲ႔ တ႐ုတ္ ယြမ္ကို ေျပာင္းလဲ ခ်ိတ္ခဲ့ျပန္ပါတယ္။ စီးပြားေရးစကားအရ
Pegged to a Basket လို႔ ေခၚပါတယ္။ ေဒၚလာတခုတည္း မဟုတ္ေတာ့ဘဲ ကမၻာ့ေငြမာေတြကို ေရာသမ
ေမႊခ်ိတ္ဆက္ျခင္းေပါ့။  ကမၻာ႔အရံေငြရဲ႕ ၆ဝ ရာခိုင္ႏႈန္းေက်ာ္္ေက်ာ္ဟာ ေဒၚလာျဖစ္တာမို႔ နားလွည့္ပါး႐ိုက္ လူလည္က်တာပါပဲ။


ဘီလူးဂုမာၻန္ေတြရဲ႕ရန္

အကယ္၍ ယြမ္ ကိုပဲျဖစ္ျဖစ္၊ က်ပ္ ကိုျဖစ္ျဖစ္ ႏုိင္ငံျခားေငြလဲလွယ္ေရးေစ်းကြက္ Forex မွာ အရွင္ထားၿပီး၊ အတက္အက်ကို ေစ်းကြက္ကသာ ဆံုးျဖစ္ေစေသာ္လို႔ဆိုရင္ စီးပြားေရးစကားအရ ဒါကို Float လုပ္တယ္
ေခၚပါတယ္။ ဒီလုိ အရွင္ထားကစားေစလွ်င္ တဘက္က အႏၲရာယ္ရွိပါတယ္။

အရင္းရွင္ စီးပြားေရးေလာက မွာ Speculators ေငြေၾကးကစားသူလို႔ေခၚတဲ့ ေခတ္သစ္ ခ်စ္တီးေတြ ရွိပါတယ္။ သာမန္အားျဖင့္ အရင္းရွင္စံနစ္ဆိုတာ ေငြကိုအရင္းတည္ၿပီး ေငြေဖၚယူတာပဲ။ သို႔ေသာ္ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈ ျပဳလုပ္တယ္ ဆိုတာ၊ ေသေသခ်ာခ်ာေလ့လာ သံုးသပ္ၿပီး အခ်ိန္အတိုင္းအတာ တခုအတြင္းမွာ အရင္းအျပင္ အျမတ္ပါရေအာင္
ျပဳလုပ္ျခင္းပဲ။ အရမ္း မလုပ္ဘူး။ Risk မယူ၊ အရမ္းမစြန္႔စားဘူး။

ေငြေၾကးကစားတာကေတာ့ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံမႈကေန ေသြဖယ္ၿပီး ျဖစ္ႏုိင္ေျခကို မူတည္ၿပီး အေရာင္းအဝယ္ လုပ္တာ။ အႏၲရာယ္ၾကီးတယ္။ Risk ယူၿပီး ကစားတာပဲ။ ဥပမာ ေရႊေစ်းတက္မယ္ ထင္ၿပီး ေရႊေတြ ဝယ္ထားမယ္။ ေရနံေစ်း တက္မယ္ ဆိုၿပီး ေရနံ ဝယ္ကစားမယ္ေပါ့။ ေစ်းတက္မွျပန္ေရာင္း၊ ျမက္ျမက္ေလး အျမတ္ရေအာင္ေပါ့။ အမွန္
ကေတာ့ တရားဝင္ ေလာင္းကစားးတာပဲ။

ျပႆနာက ဒီ ေလာင္းကစား လုပ္တဲ့ ေငြေၾကး ကစားသူေတြဟာ ျဖစ္ႏုိင္ေျခကိုသာ ကံစမ္းၾကတာ မဟုတ္ဘဲ
ေစ်းကြက္ကိုလႈပ္ၿပီး ေစ်းကြက္ပ်က္ေအာင္ ဝင္ရမ္းၿပီးမွ ႐ိုက္စားတတ္တာပဲ။ ဥပမာ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္မွာ အာရွေငြေၾကး
ျပႆနာ ေပၚေပါက္ၿပီး အာဆီယံႏုိင္ငံေတြနဲ႔အတူ ကိုးရီးယားႏုိင္ငံတို႔ စီးပြားေရး ဒုကၡ ပင္လယ္ေဝခဲ့ၾကရတယ္။

ျပႆနာက ထိုင္းႏုိင္ငံက စတာပဲ။ ထိုင္းဘတ္ေငြကို ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ထားရာက ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈကို တိုက္ဖို႔ အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္က အတိုးႏႈန္းျမႇင့္ေတာ့ ေဒၚလာေစ်းတက္လာၿပီး ဘတ္ေစ်းလည္း လိုက္တက္လာတာေပါ့။ ထိုင္းႏုိင္ငံက ႏုိင္ငံျခားေငြ မ်ားမ်ားရေအာင္ ဆိုၿပီး ဘဏ္အတိုးႏႈန္း (ကာလတို) မ်ားမ်ားေပးၿပီး ျမဴဆြယ္ခဲ့တယ္။
ေခ်းထားတာကလည္း ႏိုင္တာထက္ပိုေနတယ္။ အေမရိကန္ ဘဏ္တိုးေတြျမႇင့္ေတာ့ ေငြရွင္ေတြက ထိုင္းကေငြေတြ
ျပန္ထုတ္ၾကတယ္။

ဒီမွာဘတ္ေငြ ကေမွာက္ကမျဖစ္ေတာ့ လူေတြကေၾကာက္ၿပီး ေငြေတြျပန္ထုတ္ၾကေတာ့ ထိုင္းဗဟိုဘဏ္က
ဝင္စြက္ ဝင္ကူ ေပမယ့္ ေနာက္ဆံုးမႏုိင္ေတာ့ ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ထားတာကို ရပ္လိုက္ၿပီး၊ အရွင္ Float လုပ္ရေတာ့ ပိုမတည္မၿငိမ္ ျဖစ္လာပါတယ္။ မေလးရွား၊ အင္ဒိုနီးရွား၊ ကိုရီးယားတို႔ကိုပါ ကူးကုန္ၾကတယ္။ IMF က ေဒၚလာ
ဘီလ်ံ ၄ဝ ေခ်းၿပီး ဝင္ကူခဲ့ရတယ္။

ဘာေၾကာင့္ Asian Financial Crisis အာရွေငြေၾကးျပႆနာ ေပၚရသလဲဆိုတာ စီးပြးေရး ပညာရွင္ေတြက အမ်ိဳးမ်ိဳး
ေကာက္ခ်က္ခ် ၾကေပမဲ့ အာဆီယံ  ေခါင္းေဆာင္တခ်ိဳ႕က ေငြေၾကး ကစားသမားေတြ ဝင္ကစား ဝင္ေမႊၾကတာ
ေၾကာင့္လို႔ စြပ္စြဲၾကတယ္။ (မွတ္ခ်က္။ အစြပ္စြဲခံရတဲ့သူတဦးျဖစ္တဲ့ ေငြေၾကးကစားသူ ေဂ်ာ့ဆိုေရာ့စ္က သက္ဆိုင္ရာႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ဘ႑ာေရးဆုိင္ရာ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းေတြနဲ႔ အုပ္ခ်ဳပ္မႈဆိုင္ရာ ည့ံဖ်င္းမႈေတြေၾကာင့္
ျဖစ္တာပါလို႔ ျပန္လည္ေခ်ပတယ္။)

ဥပမာ ေငြေၾကးကစားသူေတြက တျဖည္းျဖည္းျခင္း ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ ဝင္ရင္းႏွီးၾကမယ္ ဆိုပါစို႔။ ဒါဆိုရင္ ျမန္မာႏိုင္ငံက
ေဒၚလာေတြရမယ္။ ျမန္မာက်ပ္ကို လဲေပးၿပီး ဒီေငြေတြဟာ ျပည္တြင္းေငြလည္ပတ္မႈထဲ ဝင္သြားမယ္ေပါ့။ ဒီေတာ့
ျမန္မာႏိုင္ငံျခားေငြ လဲလွယ္ေရးဘဏ္က ဒီေဒၚလာေတြကို ဘဏ္ေတြ လုပ္နည္းအတိုင္း တျခားမွာရင္းႏွီးမယ္ေပါ့။ သာမန္ဆိုရင္ ပံုမွန္ လည္ပတ္သြားစရာရွိတယ္။ ဒါေပမဲ့ ေငြေၾကးကစားသမားေတြက အၾကံနဲ႔ဝင္လာၿပီး ဝုန္းဆို တၿပိဳင္တည္း ေဒၚလာေတြျပန္လဲေပးဆိုရင္ ျပႆနာ ေပၚၿပီေပါ႔။ ႐ုတ္ခ်ည္းအေျပာင္းအလဲနဲ႔ ဝ႐ုန္းသုန္းကားျဖစ္ရင္ က်န္တဲ့လူေတြကလည္း ေၾကာက္ၿပီး ေဒၚလာျပန္ထုတ္ၾက၊ ဒီေတာ့ က်ပ္ေစ်းက်။ က်ပ္ေစ်းက်မွ ေအာက္ေစ်းနဲ႔
shot လုပ္ၿပီး အျမတ္ယူၾကတယ္။

ဒါေၾကာင့္ အကြက္ဆင္ေစ်းကစားတယ္လို႔ စြပ္စြဲၾကၿပီး၊ ဒီလို ဝင္မကစားႏုိင္ေအာင္ Capital control ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံေငြ ထိန္းခ်ဳပ္မႈလုပ္ရတယ္။ တၾကိမ္ ေငြအရင္းအႏွီးျပဳရင္ ေငြဘယ္ေလာက္ပဲ ဝင္ႏုိင္တယ္၊ ထြက္ႏိုင္တယ္။ ဘာမလုပ္
ႏုိင္ဘူးဆိုတဲ့ ထိန္းကြပ္မႈေတြကို အစိုးရေတြက ျပဳလုပ္လာရပါတယ္။

၁၉၉၇ တုန္းက ေခတ္မရွိခဲ့တဲ့ ၾကိဳပြိဳင့္ရန္ပံုေငြ Hedge Funds ဆိုတာေတြဟာ အခု အေမရိကားမွာ မႈိလိုေပါက္
ေနပါတယ္။ ဥပမာ ေရနံေစ်းဆက္တိုက္တက္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ရင္ ေလယာဥ္ကုမၸဏီေတြဟာ ဓါတ္ဆီေစ်း မတက္ခင္ ၾကိဳပြိဳင့္ေစ်းနဲ႔ဝယ္ၿပီး ေစ်းကိုလက္ရွိေစ်းနဲ႔ခ်ီၿပီး ေနာက္ ၆ လစာ၊  တႏွစ္စာ ဝယ္ယူစာခ်ဳပ္၊ ခ်ဳပ္ထားရပါတယ္။ ဒါကို Hedge လုပ္တယ္လို႔ ေခၚပါတယ္။ ထင္တဲအတိုင္း ေရနံေစ်း မတက္ခဲ့ရင္႐ႈံးၿပီေပါ့။ ဒီလိုအႏၲရာယ္ရွိတဲ့ ဝယ္ယူမႈမ်ိဳးကို အမ်ားနဲ႔ဆိုင္တဲ့ ပင္စင္ရန္ပံုေငြ Pension Fund မန္ေနဂ်ာေတြဟာ လုပ္ပိုင္ခြင့္မရွိပါ။ အစိုးရက စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း
ေတြနဲ႔ ထိန္းထားပါတယ္။ စြန္႔ရဲရင္ ျမက္ျမက္ကေလးျမတ္ႏိုင္သလို ဝက္ဝက္ကြဲေအာင္လည္း ႐ႈံးႏုိင္တယ္ မဟုတ္ပါလား။

ပိုက္ဆံ ရွိသူေတြအဖို႔က ႐ႈံးလည္း အ႐ႈံးခံႏိုင္ၾကသူမ်ား ျဖစ္တာမို႔ ပိုက္ဆံရွိသူေတြအတြက္ အျမတ္မ်ားမ်ားရေအာင္ ၾကိဳပြိဳင့္ရန္ပံုေငြ Hedge Funds ေတြေပၚလာပါတယ္။ ေငြရွင္ေတြရဲ႕ ေငြေတြျဖစ္တာေၾကာင့္ အစိုးရက ဝင္မစြက္ပါ။ ဒါေၾကာင့္ ၾကိဳပြိဳင့္ရန္ပံုေငြ မန္ေနဂ်ာေတြဟာ စြန္႔ရဲတယ္။ ရမ္းရဲတယ္။ ဥပမာ ရာသီဥတု ေဖါက္ျပန္လုိ႔ ကမၻာမွာ ဂ်ံဳ ေသာ္၎၊ စပါးေသာ္၎ အထြက္နည္းမယ္၊ ေစ်းတက္မယ္ထင္ရင္ ေငြပံုၿပီးဝယ္လိုက္ၾကေတာ့ ပိုရွားကုန္ေရာ။ ဒီေတာ့မွ ဒီေလာဘသားေတြက ေစ်းၾကီးၾကီးနဲ႔ေရာင္း အျမတ္မ်ားမ်ားရတာပါ။ ကမၻာမွာ ေရနံေစ်းမတရားတက္တာ သူတို႔လက္ခ်က္လည္း ပါတယ္။ ဆန္ေစ်း၊ ဂ်ံဳေစ်းတက္တာေၾကာင့္ ဆင္းရဲသားေတြ ဒုကၡပိုၾကံဳ ရတာလည္း ဒင္းတို႔အျပစ္ မကင္းဘူး။

Currency imbalance လို႔ေခၚတဲ့ ေငြေၾကးမညီမွ်မႈကို ေကာင္းေကာင္း နားလည္တဲ့သူေတြက  ေငြေၾကးကစားကြက္
ကို ဝင္ကစားႏုိင္တယ္။ ယၡဳအခါမွာ ၾကိဳပြိဳင့္ရန္ပံုေငြ Hedge Funds ကမ်ားလာတာေၾကာင္႔ ဒီအထဲက ေငြကစားသူ မ်ားလာႏုိင္တာေၾကာင္႔ အႏၲရာယ္ၾကီးလာတယ္လို႔ ေျပာႏုိင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ မိမိေငြ က်ပ္ကို အရွင္ထားေတာ့မယ္ ဆိုရင္္ capital market လို႔ေခၚတဲ့ ေငြပင္ေငြရင္းေစ်းကြက္နဲ႔ Forex လို႔ေခၚတဲ့ ေငြလဲလွယ္ေစ်းကြက္ကို ေကာင္း
ေကာင္းနားလည္တဲ့ ပညာရွင္ေတြ လိုပါတယ္။ ဒါမွ ေငြပင္ေငြရင္း ခ်ဳပ္ကိုင္မႈ Capital control ရင္းႏွီးမႈ ခ်ဳပ္ကိုင္ျခင္း ကို ေကာင္းေကာင္း ႏုိင္ပါမယ္။

ဒါေၾကာင့္ ျမန္မာက်ပ္ လဲလွယ္ႏႈန္းကို မကိုင္မျဖစ္ ကိုင္ရမွာျဖစ္ေပမယ့္ အခ်ိန္ယူၿပီး ေလးေလးနက္နက္ စဥ္းစားေစခ်င္တယ္။ စလုပ္တဲ့ အစီအစဥ္ Plan ေတြမွာ အနဲဆံုး ၅ႏွစ္ - ၁ဝႏွစ္ စီမံကိန္းနဲ႔ လူငယ္ေတြကို ပညာေတာ္သင္လႊတ္၊ IMF ၊  Wolrld Bank တို႔မွာ လက္ေတြ႔လုပ္ပါေစ။ Capital market ေငြေၾကး ေစ်းကြက္ ကို ေကာင္းေကာင္းႏုိင္တာ အေမရိကန္ျပည္က Wall Street နဲ႔ London Financial market ပါပဲ။

ျမန္မာလူငယ္ေတြ အေတြ႔အၾကံဳရေအာင္ လူေတာ္ေတြေမြးၿပီး ဒီေစ်းကြက္ေတြမွာ အလုပ္လုပ္ၾကရင္း အေတြအၾကံဳ ယူၾကပါေစ။ လြန္ခဲ့တဲ့ အႏွစ္ ၂ဝ က တ႐ုတ္ဗဟိုဘဏ္ကို ပဲ့ကိုင္္သူ ေတြနဲ႔ ယခုပဲ့ကိုင္သူေတြ မတူၾကေတာ့ပါ။ ယေန တ႐ုတ္ပညာရွင္ေတြဟာ ကမၻာ့အဆင့္အတန္းမီတဲ့ လူေတာ္ပညာရွင္ေတြ။ အေနာက္ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ လုပ္ထံုးလုပ္နည္းေတြကို ေနာေၾကတဲ့သူေတြ။

တိန္ေလ်ာက္ပိန္ရဲ႕ စကားတခြန္းကို သြားသတိရမိတယ္။ “When our thousands of Chinese students abroad return home, you will see how China will transform itself " တဲ့။ ႏုိင္ငံျခားမွာ ေရာက္ေနတဲ့ ေထာင္ခ်ီတဲ့ တ႐ုတ္ေက်ာင္းသားေတြ ျပန္ေရာက္လာရင္ တ႐ုတ္ျပည္ၾကီး ဘယ္လို ေျပာင္းလဲသြားမယ္ဆိုတာ ျမင္ရပါလိမ့္မယ္တဲ့။ ပညာရွိတဲ့ ေခါင္းေဆာင္ဆိုတာ ေရရွည္ကိုၾကည့္တတ္ တာကိုး။

အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္ရဲ႕ ဥကၠ႒က ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္အထိ အတိုးႏႈန္းမျမင့္ပါဘူးလို႔ ထုတ္ေျပာၿပီးၿပီ။ ဒါ့အျပင္
အေမရိကန္မွာ အလုပ္လက္မဲ့ ေတြဟာ ကိုးရာခိုင္ႏႈန္း ေက်ာ္ေနတာကို ခုထိေလ်ာ့မခ်ႏိုင္ေသးဘူး။ အေမရိကန္ အစိုးရရဲ႕ စီးပြားေရးကိုင္တြယ္ပံု မမွန္ကန္တဲ့အတြက္ အေမရိကန္ကုမၸဏၾီကီးေတြဟာ ရင္းႏွီးေငြ ေဒၚလာ ၁၆,ဝဝဝ ဘီလ်ံ (၁.၆ထရီလီယံ) ကို ႏိုင္ငံက ဆြဲထုတ္သြားၾကတယ္။ ဘဏ္ေတြနဲ႔ ကုမၸဏီၾကီးေတြက ေနာက္ထက္ ၁ ထရီလီယံ ေက်ာ္ေက်ာ္ကို မသံုးဘဲ ေငြ သားအျဖစ္ ကိုင္ထားၾကတယ္။ အစိုးရက ယံုၾကည္ေအာင္ မစြမ္းေဆာင္ႏိုင္ လို႔ဘဲ။

ဒါေၾကာင့္ စီးပြာေရးတိုးတက္ဖို႔ ေငြေၾကးလည္ပတ္မႈမရွိေတာ့ အေမရိကန္ စီးပြာေရးဟာ မၾကီးထြားဘဲ၊ လမ္း
အလယ္မွာ တန္႔ေနတယ္။ ျပႆနာက ဗဟိုဘဏ္က အတိုးႏႈန္း ထပ္ေလ်ာ့ဖို႔ကလည္း အဆံုးနား ကပ္ေနၿပီ။
ဒါေၾကာင့္ အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္က ဦးေနဝင္းရဲ႕ (ဝါဇီ) အတိုင္း ေဒၚလာေတြ ႐ိုက္ထုတ္ရတယ္။ တခုပဲ
ကြာတာက အေမရိကန္ ဗဟိုဘဏ္ က Electronic Printing လို႔ေခၚတဲ့ ကြန္ျပဴတာကတဆင့္ ျဖန္႔ေဝေပးတာ။
ဒါကို လွလွပပ နာမည္ေပးထားတယ္။ Quantitative Easing (QE)တဲ့။ ဒုတိယ အၾကိမ္ ႐ိုက္ထုတ္ၿပီးၿပီမို႔ ( QEII ) လို႔ေခၚပါတယ္။ ထူးမျခားနားမို႔ ေနာက္ထပ္ (QE III) လာဦးမယ္လို႔ ပညာရွင္ေတြက ထင္ေၾကးေပးေနၾကပါၿပီ။

အရပ္သားစကားနဲ႔ ေျပာရရင္ ေနာက္ ၃ ၊ ၄ ႏွစ္ ေဒၚလာေစ်း မတက္ႏုိင္ဘူးလို႔ ထင္မိတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေငြေၾကး ကစားသမားေတြ ရန္ကေရွာင္ရေအာင္ က်ပ္ကို အရွင္မထားဘဲ ေဒၚလာနဲ႔ ခ်ိတ္ထားတာက ေလာေလာဆယ္ အႏၲရာယ္နည္းမလားလို႔ ထင္မိတယ္။ ၾကားထဲမွာ လူငယ္၊ လူေတာ္ ပညာရွင္ေလးေတြကို ေမြးေစခ်င္တယ္။ ရမည္းသင္း ပတ္လည္ေဘာ္လံုးပြဲမွာ ႏိုင္တာနဲ႔ ကမၻာ့ေဘာ္လံုးပြဲမွာ ဘယ္သြားၿပိဳင္ႏုိင္ဦးမွာလဲ။ ေျမာက္ကိုရီးယား
ေတြလို ခြက္ခြက္လန္ ႐ႈံးရခ်ည္ေသးရဲ႕။

ႏုိင္ငံေရးေခါင္းေဆာင္ေတြ စီးပြားေရး နားလည္ဖို႔ လိုပါတယ္

ေနာက္ဆံုးေတာ႔ စီးပြားေရးေပၚလစီ ကိုလည္း ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြကပဲ ဆံုးျဖတ္ရသလုိ ၊ တာဝန္ရွိတာ
လည္း ႏုိင္ငံေရး ေခါင္းေဆာင္ေတြပါပဲ။ အေမရိကန္ သမၼတ အိုဘားမား ရာထူးယူေတာ့ စီးပြားေရး ကေမာက္ ကမ ျဖစ္ခ်ိန္ႀကီး။ အိုဘားမားဟာ ျပည္နယ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးမႉးေတာင္ မလုပ္ခဲ့ဘူးပါ။ ဒါေၾကာင့္ ဘဏ္ေတြျပဳတ္ရင္ ဒို႔စီးပြားေရးေတာ့ ေရစံုေမ်ာရခ်ည္ရဲ႕ဆိုတဲ့ ၿခိမ္းေခ်ာက္မႈကို ေၾကာက္ၿပီး ဘဏ္ေတြကို ပံ့ပိုးခဲ့တာ။

ဘဏ္ေတြရဲ႕ရမ္းကားမႈေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚရတဲ့ စီးပြားေရးဒုကၡကို ကယ္တင္ဖို႔ ဘဏ္ေတြကိုဝင္ကူ ေငြပံုေအာခဲ့တယ္။  ဘဏ္ေတြက ေငြရႊင္ၿပီး ေငြပံုအေပၚထိုင္ၿပီး ေငြေခ်းရမွာကို ေငြမေခ်းေတာ့၊ အေမရိကန္ကုမၸဏီေတြက ေငြမလည္၊ မတိုးတက္ဘဲ အလုပ္မေပးႏုိင္တာေၾကာင့္ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္းဟာ ၉ ရာခိုင္ႏႈန္းက မက်ႏိုင္ဘူး။ တဘက္ကလည္း ဘုရ္အစိုးရ ဘဏ္ေတြကို ထိန္းခ်ဳပ္မႈ နည္းလို႔ ျဖစ္ရတာဆိုၿပီး ဝိုင္းအျပစ္တင္ၾကေတာ့ အျပစ္ကင္းေအာင္ ထိန္းခ်ဳပ္မႈေတြကို တိုးခ်ဲ႕လိုက္တာ အေမရိကန္ ကုမၸဏီေတြအတြက္ လုပ္ငန္းစရိတ္ေတြ တက္ကုန္ျပန္ေရာ။ ၂ဝ၁၂ ေရြးေကာက္ပြဲက ေနာက္ႏွစ္ဆို ေရာက္လာၿပီ။ စီးပြားေရးဦးေထာင္ေအာင္ မလုပ္ႏုိင္ရင္ အလုပ္လက္မဲ့ႏႈန္း မက်ရင္၊  ျပန္လည္အေရြးခံရဖို႔ မလြယ္လွပါ။

တ႐ုတ္ေတြကေတာ့ သူတို႔ေခါင္းေဆာင္ေတြကို ပိုးေမြး

ျမန္မာႏိုင္ငံမွာ ဦးဘၿငိမ္းလက္ထက္ ကတည္း က စီးပြားေရး ေပၚလစီေတြ ခ်မွတ္တဲ့ ေနရာမွာ တိုင္းျပည္ အထိ နာမယ္ ၊ မနာဘူး၊ ေနာက္ ဆက္တြဲ ျဖစ္ေေပၚႏုိင္တဲ႔ ျပႆနာေတြကို ထည့္သြင္း စဥ္းစားတာထက္၊ ေပၚလစီ ခ်မွတ္ သူေတြ ျဖစ္လိုတာကို ျဖစ္သလို ခ်မွတ္ၾကတဲ့ အက်င္႔ဟာ အ႐ိုးထိဆြဲေနၾကတယ္။ သံုးဆြဲေနတဲ႕ ေငြစကၠဴတခ်ိဳ႕ တရားမဝင္ေတာ့ ဘူးလို႔ ေၾကျငာရဲတာက သက္ေသထူခဲ႔ၿပီပဲ

သလို ေမြးတာေၾကာင့္ စီးပြားေရးကို ေကာင္းေကာင္း ကၽြမ္းက်င္ၾကတယ္။ အေမရိကန္နည္းတူ Stimulus လို႔ေခၚတဲ့ ေငြပိုကို စီးပြားေရး ေစ်းကြက္ထဲ ထည့္တာပဲ။
ဒါေပမယ့္ တ႐ုတ္ၾကီးက ေဆာက္လုပ္ေရး ပေရာဂ်က္ေတြ၊
ျပည္နယ္အစိုးရေတြ အထဲ ထည့္ၿပီး လူေတြ အလုပ္ရေအာင္
လုပ္၊ သက္သာေအာင္ ေဆာင္ရြက္ေပးေတာ့ တခါတည္း စီးပြားေရး ေခါင္းေထာင္လာျပန္တယ္။

အရင္တပတ္ကပဲ ေငြေၾကးေဖါင္းပြမႈ ျဖစ္မွာစိုးလို႔ ဘဏ္ေတြ အရံရန္ပံုေငြ တိုးဖယ္ထားရမယ္ဆိုၿပီး အမိန္႔ထုတ္တာ ယြန္ဘီလ်ံ ၉ဝဝ ဖိုး လည္ပတ္ေငြက ေလ်ာ့သြား တယ္လို႔
ေဝါလ္စထိ ဂ်ာနယ္ (Wall St Journal) က သတင္းမွာေဖၚျပထားပါတယ္။ ဒါ မက္က႐ို (Macro) အဆင္႔က
လွလွပပ ကိုင္တာပဲ။ ေခါင္းေဆာင္ေတြစီးပြားေရး နားလည္တာပါ။

မႏွစ္က အေရွ႕ဒါးဖို႔စ္ (Davos East) လို႔ေခၚတဲ့ စီးပြားေရး ေခါင္းေဆာင္ လူေတာ္ (Elite) ေတြဆံုတဲ့ အခမ္းအနား
မွာ သတင္းသမားေတြနဲ႔ အေမးအေျဖလုပ္ခဲ႔ရာ တ႐ုတ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ ေျဖၾကား သြားတာေတြဟာ သိပၸံပညာရွင္ စတီပင္ေဟာကင္း (Stephen Hawking) ရဲ႕ ပို႔ခ်မႈကို နားေထာင္ရသလို တန္ဖိုး ရွိမွရွိပဲ။

လီကြမ္ယူဟာ စီးပြးေရး ကၽြမ္းက်င္သလို မေလးရွားက မဟာသီဟာလည္း အင္မတန္ ေတာ္တဲ့ ေခါင္းေဆာင္ တေယာက္ပါပဲ။ ၁၉၉၇ ခုႏွစ္ အာရွေငြေၾကး ျပႆနာေပၚေတာ့ မေလးရွားဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ မဟာသီဟာ ကမၻာ့ေငြေၾကး
ေစ်းကြက္ကို ေကာင္းေကာင္း နားလည္တဲ့ ပညာရွိ လူေတာ္ Tan Sri Nor Mohamed Yakcop ကို ကမၻာေငြ လဲလွယ္ေစ်းကြက္ Forex အေၾကာင္း အာဂ်င္တီးနားမွာ အစည္းအေဝး တက္တုန္း ေခၚရွင္းျပခိုင္းတယ္။ ၿပီးေတာ့ မင္းငါ့ကို အခုရွင္းျပတာ သြားၿပီးေရးေခ် ဆိုၿပီး ခိုင္းလိုက္တယ္။ အဲဒီကစၿပီး မေလးရွား ဝန္ၾကီးခ်ဳပ္ မဟာသီယာဟာ
ေငြကစားသူေတြကို ေငြပင္ေငြရင္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈ Capital Control နဲ႔ ရေအာင္ကိုင္သြားတယ္။ ဒီပညာရွင္ဟာလည္း
ပထမ အၾကံေပးကေန ဝန္ႀကီး ျဖစ္လာတယ္။

တိုက္တိုက္ဆိုင္ဆိုင္ ဒီပညာရွင္၊ မေလးဝန္ႀကီးခ်ဳပ္ကို ေရးးျပခဲ့တဲ့ စာစု ၄၅ခု ကို စာအုပ္အျဖစ္ ျပန္ေဖၚျပထားတဲ့ Notes to the Prime Minister: The Untold Story of How Malaysia Beat the Currency Speculators ဆိုတဲ့စာအုပ္ ေလာေလာလတ္လတ္ လြန္ခဲ့တဲ့အပတ္ကမွ ပူပူေႏြးေႏြး ထြက္လာပါတယ္။

ေငြေၾကးေစ်းကြက္ ကိုစိတ္ဝင္စားသူမ်ား၊ ေလ့လာသူမ်ား၊ ေပၚလစီဆံုးးျဖတ္ရမယ့္ လူၾကီးမင္းမ်ားနဲ႔ အၾကံေပး ပုဂၢိဳလ္အားလံုး ဖတ္သင့္တဲ့ စာအုပ္လို႔ သတင္းေကာင္းပါးလိုက္ပါရေစ။

အိုင္အမ္အက္ (IMF) ကိုဘာေၾကာင့္ အကူအညီ ေတာင္းရတာလဲဆိုၿပီး ေမးခြန္း ထုတ္ခ်င္သူေတြ ရွိေကာင္း ရွိႏုိင္ပါတယ္။ အာရွေငြေငြေၾကး ျပႆနာ၊ မက္စီကို စီးပြားေရးျပႆနာ၊ ယေန႔ဂရိ၊ ကမၻာမွာ ေငြေၾကးျပႆနာ
ေပၚတိုင္း IMF ကဝင္ကူရတာ ခ်ည္းပါပဲ။ ဒါသူ႔ရဲ႕ တာဝန္ကိုး။ ဒါေၾကာင့္ (IMF)ဟာ အေတြ႔အၾကံဳရွိတယ္။
ေငြအင္အားေတာင့္တယ္။ စာေရးသူ အျမင္အရ ေငြပင္ေငြရင္း ထိန္းခ်ဳပ္မႈ Capital Control အတြက္လည္း အၾကံဉာဏ္ ေတာင္းသင့္တယ္။

တခ်ိဳ႕ ေငြရွင္ေၾကးရွင္ေတြ၊ ကုမၸဏီၾကီးေတြရဲ႕ ဝင္ေငြဟာ ျမန္မာႏုိင္ငံလို ဆင္းရဲသား ႏုိင္ငံေတြရဲ႕ ထြက္ကုန္ ဝင္ေငြထက္ ပိုၾကတယ္။ ဒါေၾကာင္႔ အကယ္၍မ်ား ဒင္းတို႔ ေငြေၾကးကစား တိုက္ခိုက္လာရင္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ
ခုခံႏုိင္တဲ့ ဓနအင္အား မရွိဘူး။ IMF ရဲ႕ အကူအညီ လုိလာလိမ္႔မယ္။ တခ်ိန္ထဲမွာ IMF က အကူအညီေပးဖို႔ဆို ဒီမိုကေရစီ ရွိရဲ႕လား၊ လြပ္လပ္ခြင့္ရွိရဲ႕လား၊ ပြင့္လင္းမႈရွိရဲ႕လားဆိုတဲ့ အခ်က္ေတြကို သံုးသပ္လာေလ႔ရွိတယ္။ ပိုမိုပြင့္လင္းတဲ့ ဒီမိုကေရစီကို ဦးတည္ဖို႔ အခြင္႔ေကာင္းပါပဲ။

ႏုိင္ငံတခု စီးပြားေရးေအာင္ျမင္ဖို႔ ဆိုတာ စီးပြားေရးအေျခခံ ေတြရွိရပါမယ္။ ထို႔အျပင္ အေျခခံအဆာက္အအံုေတြ တည္ေဆာက္ရပါမယ္။ ဦးေနဝင္းဟာ အင္စတီက်ဴးရွင္းလုိ႔ေခၚတဲ့ လူ႔ဝန္းက်င္ရဲ႕ အေဆာက္အအံုဟူသမွ်ကို စစ္တပ္ကလြဲ၍ က်န္တာေတြကို ဖ်က္စီးခဲ့သလို၊ ဆိုရွယ္လစ္စီးပြားေရး တည္ေဆာက္မႈကာလက အားလံုးကို
ျပည္သူပိုင္ သိမ္းခဲ့တာေၾကာင့္ ျမန္မာႏုိင္ငံမွာ စီးပြားေရး အေျခခံ အုတ္ျမစ္ဟူသမွ် ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။

ႏိုင္ငံတိုင္းအတြက္ အေရးအၾကီးဆံုးက လူသားအရင္းအျမစ္လို႔ ေခၚတဲ့ စီးပြားေရးကို တည္ေဆာက္မယ့္ လူ ေတြပဲ။ ျမန္မာႏုိင္ငံဟာ အေၾကာင္းေၾကာင္းေၾကာင့္ ပညာတတ္ေတြ၊ တိုင္းျပည္ကို အက်ိဳးျပဳလိုသူေတြဟာ တိုင္းျပည္ကို စြန္႔ခြာခဲ့ရတယ္။ ကမၻာအႏွံ႔ျပန္႔ေနတဲ့ ဒီလူေတြဟာ ရပ္တည္ႏိုင္ဖို႔ ၾကိဳးစားၾကရင္း မ်က္စိေတြပြင့္၊ ကမၻာ႔အျမင္ အေတြ႔အၾကံဳေတြ ရွိလာၾကတယ္။ လူတိုင္းအတြက္ မိမိေမြးဖြားရာ မိခင္တိုင္းျပည္ဆိုတာ တခုတည္းရွိတာပါ။ မိခင္တိုင္းျပည္ တိုးတက္ဖို႔ အစိုးရတဦးတည္းက မေဆာင္ရြက္ႏုိင္ပါ။ လူတိုင္း ပါဝင္ပံ့ပိုးၾကမွ ေအာင္ျမင္ၾကတာပါ။

စီးပြားေရးမွာ မုခ်ဧကန္ အျမတ္ရႏုိင္မွာ စြန္႔စားမည္ ဆိုလွ်င္ ဘာမွလုပ္ ႏုိင္စရာမရိွပါ။ မေသခ်ာ၊ မေရရာတဲ့
ၾကားက စြန္႔စားရဲမွ “အျမတ္” ဆိုတာကို ခံစားႏုိင္မွာပါ။ ေငြသား အက်ိဳးထက္ ျပည္သူေတြရဲ႕ အၿပံဳးကို ျမင္ရျခင္း ကိုလည္း “အျမတ္” လုိ႔ မသတ္မွတ္ႏုိင္ဘူးလား။ စဥ္းစားစရာပါ။

(အပိုင္း ၂  ကို ဆက္လက္ေဖာ္ျပပါမည္။)
http://www.mizzimaburmese.com မွကူးယူေဖာ္ျပပါသည္။